Archives par mot-clé : Viêt-Nam

Khai Nguyen : A democratic revolution has just begun in Vietnam [Asia Times]

[ndlr] Analyse de la situation vietnamienne par le journaliste Khai Nguyen. Pas d’indication de sources pour les données chiffrées.

Massive but orderly protests across the country hint at the beginning of the end of Communist Party rule

On June 7, a group of about 300 ordinary Vietnamese in Phan Ri Cua City of Binh Thuan province formed the first rally against a draft law on special economic zones (SEZ). They had trouble before with an ongoing Chinese thermal power plant investment project in their own province and were opposed to more such Chinese investments.

Two days later, tens of thousands of workers at Pouyuen footwear company in Tan Tao Industrial Park, Ho Chi Minh City, went on strike against the SEZ draft law.

The following day, on June 10, many demonstrations sprung up in other cities throughout the country, including the capital of Hanoi, Nghe An, Da Nang, Khanh Hoa, Dac Lac, Binh Duong, Dong Nai, My Tho, Vinh Long, Kien Giang, and Ho Chi Minh City.

[…]

The government now spends about 82.1% of the national budget to pay salaries to government officials, military, police, 205 public security generals and five million Party members. The remaining 17.9% is earmarked for development investments.

Lire la suite : Asia Times, 08/07/2018.

Illustration « à la une » : Vietnamese protesters shout slogans against a proposal to grant companies lengthy land leases during a demonstration in Ho Chi Minh City on June 10, 2018  © AFP/Kao Nguyen

Cybersécurité au Vietnam: les militants se ruent sur l’internet jugé sûr

[ndlr] Stratégie de contournement pour les internautes vietnamiens. Un article de l’AFP, à lire.

Des dizaines de milliers d’utilisateurs de réseaux sociaux du Vietnam se sont inscrits sur une plateforme dédiée à la « liberté d’expression » après l’adoption d’une loi sur la cybersécurité qui verrouille internet, ont déclaré le site et des militants à l’AFP.

Le texte draconien qui entrera en vigueur en janvier prochain, oblige les plateformes du web à retirer sous 24 heures tous les commentaires considérés comme une menace à la « sécurité nationale ».

Elles seront également dans l’obligation de stocker les informations personnelles et les données des utilisateurs.

La loi fait scandale parmi les militants et autres bloggers. Le Vietnam n’a pas de médias indépendants et ils considèrent le géant Facebook comme une bouée de secours. Le premier réseau social mondial compte 53 millions d’utilisateurs au Vietnam pour une population de 93 millions d’habitants.

Beaucoup se tournent à présent vers Minds, une plateforme open-source américaine qui se présente comme un site sûr et fait la promotion de la liberté d’expression, craignant que Facebook ne se conforme aux nouvelles règles.

Lire la suite : TV5 Monde, 05/07/2018.

François Guillemot : Le « Renouveau » vietnamien, bilan provisoire [Fils Rouges Vietnam]

[ndlr] Résumé de notre intervention à la conférence Fils Rouges Vietnam du samedi 30 juin 2018.

Dans cette présentation succincte de trente minutes, l’auteur balaie 30 ans de la politique vietnamienne du « Renouveau » (Đổi Mới) en partant de la chute de Saigon. L’objectif de cette introduction générale est d’offrir aux étudiants une grille de compréhension et un cadre de réflexion sur cette politique vietnamienne à travers ses forces et ses faiblesses, ses réussites et ses défis en cours et à venir. Décrétée lors du VIe congrès du Parti communiste vietnamien en décembre 1986, le Đổi Mới, véritable « révolution dans la révolution », a façonné le Viêt-Nam actuel autant par son ouverture que ses limites. L’intervention sera suivi d’un débat avec le public.

Pour approfondir :

  • Brocheux, Pierre, Histoire du Viêt Nam contemporain . La nation résiliente (Fayard, 2011)
  • Catherine Earl, Vietnam’s New Middle Classes, Gender, Career, City (NIAS Press, 2014).
  • Christopher Goscha, The Penguin book of Modern Vietnam (Penguin, 2016).
  • François Guillemot, Viêt-Nam, fractures d’une nation. Une histoire contemporaine de 1958 à nos jours (La Découverte, 2018).
  • Pamela D. McElwee, Forests are Gold. Trees, People, and Environmental Rule in Vietnam (University of Washington Press, 2016).
  • Minh T. N. Nguyen, Vietnam’s Socialist Servants. Domesticity, Class, Gender, and Identity (Routledge, 2015).
  • Keith W. Taylor, A History of the Vietnamese (Cambridge University Press, 2013).
  • Benoît de Tréglodé (dir.) Histoire du Viêt-Nam de la colonisation à nos jours (Editions de la Sorbonne, 2018).
  • Benoît de Treglodé & Stéphane Dovert (dir.), Viêt Nam contemporain (Les Indes savantes / Irasec, 2009, nouvelle édition).
  • Documents IRASEC en ligne (Hien Do & Pham Quang Minh, Leroy Nguyen, Vigne…)
  • Articles « Viêt-Nam », de Gédéon/Guillemot dans L’Asie du Sud-Est (Irasec, 2011-2016).

Lectures en complément :

Nicholas Chapman, The Beginning of a Political Doi Moi? Takeaways From the VCP’s Seventh Plenum, The Diplomat, 15/05/2018. The Vietnam Communist Party steps up efforts to reform its inner workings.

Nguyên Quynh – Hoàng Phuong/CVN, L’intégration mondiale, clé du succès économique, Le Courrier du Vietnam, 24/06/2018. C’est l’intégration internationale qui a permis au Vietnam d’obtenir des résultats encourageants, surtout dans le secteur économique. Mais si celle-ci peut créer des opportunités, elle est également source de défis. Recommandations d’économistes et de dirigeants.

VNA/CVN, IDE au Vietnam: 30 ans d’attraction, Le Courrier du Vietnam, 05/07/2018. La conférence bilan des 30 ans d’attraction des investissements directs étrangers (IDE) au Vietnam aura lieu le 4 octobre prochain.

World Bank, Country Partnership Framework for the Socialist Republic of Vietnam for the period FY18-FY22, 4 May 2017.

Illustration « à la une » : détail d’une affiche de propagande © FG / Virtual Saigon

MàJ : 10/07/2018

Kirsten W. Endres, Ann Marie Leshkowich (eds.) : Traders in Motion. Identities and Contestations in the Vietnamese Marketplace

[ndlr] Parution. Présentation de l’éditeur.

Traders in Motion

Identities and Contestations in the Vietnamese Marketplace
Edited by Kirsten W. Endres, Ann Marie Leshkowich

With essays covering diverse topics, from seafood trade across the Vietnam-China border, to street traders in Hanoi, to gold shops in Ho Chi Minh City, Traders in Motion spans the fields of economic and political anthropology, geography, and sociology to illuminate how Vietnam’s rapidly expanding market economy is formed and transformed by everyday interactions among traders, suppliers, customers, family members, neighbors, and officials.

The contributions shed light on the micropolitics of local-level economic agency in the paradoxical context of Vietnam’s socialist orientation and its contemporary neoliberal economic and social transformation. The essays examine how Vietnamese traders and officials engage in on-the-ground contestations to define space, promote or limit mobility, and establish borders, both physical and conceptual. The contributors show how trading experiences shape individuals’ notions of self and personhood, not just as economic actors, but also in terms of gender, region, and ethnicity. Traders in Motion affords rich comparative insight into how markets form and transform and what those changes mean.

Ref. : Endres, Kirsten W., and Ann Marie Leshkowich, eds. Traders in Motion: Identities and Contestations in the Vietnamese Marketplace. Southeast Asia Program Publications, Cornell University Press, 2018.

TABLE OF CONTENTS

Introduction: Space, Mobility, Borders, and Trading Frictions
ANN MARIE LESHKOWICH AND KIRSTEN W. ENDRES

PART I. Space, Place, and Contentious Politics of Market Redevelopment
Introduction: The Spatial Politics of Marketplaces
LINDA J. SELIGMANN

Chapter 1
Making the Marketplace: Traders, Cadres, and Bureaucratic Documents in Lào Cai City
KIRSTEN W. ENDRES

Chapter 2
“Run and Hide When You See the Police”: Livelihood Diversification and the Politics of the Street Economy in Vietnam’s Northern Uplands
SARAH TURNER

Chapter 3
Grand Designs? State Agendas and the Lived Realities of Market Redevelopment in Upland Northern Vietnam
CHRISTINE BONNIN

Chapter 4
Ghost Markets and Moving Bazaars in Hanoi’s Urban Space
GERTRUD HÜWELMEIER

PART II. Circuits of Mobility, Identities, and Power Relations
Introduction: Moving and Shaking
ERIK HARMS

Chapter 5
A Mobile Trading Network from Central Coastal Vietnam: Growth, Social Network, and Gender
HY VAN LUONG

Chapter 6
Money, Risk Taking, and Playing: Shifting Masculinity in a Waste-Trading Community in the Red River Delta
MINH T. N. NGUYEN

Chapter 7
“Strive to Make a Living” in the Era of Urbanization and Modernization: The Story of Petty Traders in a Hanoi Peri-urban Community
NGUYỄN THỊ THANH BÌNH

Chapter 8
Dealing with Uncertainty: Itinerant Street Vendors and Local Officials in Hanoi
LISA BARTHELMES

PART III. Borderwork
Introduction: Constructing, Maintaining, and Navigating Boundaries
CHRIS GREGORY

Chapter 9
Regulations and Raids, or the Precarious Place of Gold Shops in Vietnam
ALLISON TRUITT

Chapter 10
Moralities of Commerce in a Northern Vietnamese Trading Community
ESTHER HORAT

Chapter 11
Fuel Trade: People, Places, and Transformations along the Coal Briquetting Chain
ANNUSKA DERKS

Chapter 12
Arbitrage over the Beilun/Kalong River: Chinese Adjustments to Border Trade Practices in Vietnam
CAROLINE GRILLOT

Afterword
GRACIA CLARK

Contributors:
Lisa Barthelmes, Christine Bonnin, Gracia Clark, Annuska Derks, Kirsten W. Endres, Chris Gregory, Caroline Grillot, Erik Harms, Esther Horat, Gertrud Hüwelmeier, Ann Marie Leshkowich, Hy Van Luong, Minh T. N. Nguyen, Nguyen Thi Thanh Binh, Linda J. Seligmann, Allison Truitt, Sarah Turner.

Source : Cornell University Press

Projection rencontre : Finding Phong [19 juin 2018]

[ndlr] Projection d’un film de la réalisatrice Tran Phuong Thao.

Projection le mardi 19 juin à 20h00 au Luxy à Ivry-sur-Seine

La projection sera suivie d’une rencontre avec Loan Rocher (massothérapeute, psychothérapeute, transgenre), Tran Hai Hac (responsable du ciné-club vietnamien Yda), Nguyen Dac Minh (responsable de la section Sông Viet de l’UGVF), Nam Trân, responsable du MCFV, Nicole Trampoglieri (Présidente du Comité Choisy 94 de l’AAFV).

Finding Phong

De Phuong Thao Tran et Swann Dubus Mallet – Vietnam – 2018 – 1h32 – vo

Phong a grandi dans une petite ville perdue au centre du Vietnam. Depuis son plus jeune âge, elle s’est toujours considérée, souvent avec souffrance, comme une fille prise au piège d’un corps de garçon. Portrait touchant et plein d’humanité, Finding Phong est le récit délicat, sans fard ni fausse pudeur, d’une métamorphose, d’un changement de vie.

 

Lire aussi :

Jacques Mandelbaum, « Finding Phong » : face aux troubles du changement de sexe, Le Monde, 14/02/2018.

Emmanuel Poisson : Quan và Lại ở Miền Bắc Việt Nam [parution]

[ndlr] Signalement de la réédition en vietnamien de l’ouvrage de référence d’Emmanuel Poisson. Présentation de l’éditeur.

Quan Và Lại Ở Miền Bắc Việt Nam

Từ ba thập niên trở lại đây, nếu như xã hội học lịch sử về các nền văn minh Đông Á đạt được tiến bộ đáng kể, thì chủ yếu là trong việc nghiên cứu các tầng lớp bình dân hay tầng lớp tư sản lớn thời hiện đại. Ngược lại, tầng lớp thượng lưu xưa, những giai cấp hay thành phần xã hội thống trị, vẫn còn nằm quá lâu trong bóng tối, bắt đầu từ các quan chức cao cấp của các nước thuộc văn minh Trung Hoa, chưa bao giờ trở thành đối tượng nghiên cứu có qui mô lớn, kể từ những nghiên cứu của Ch’ü T’ung-tsu (Cù Đồng Tổ), Étienne Balazs và Robert Hartwell, cho đến những khảo cứu gần đây của Pierre-Étienne Will, Paul Smith và Christian Lamouroux, nếu không kể đến các công trình Trung Hoa và Nhật Bản [1] .

Về chế độ quan trường nhà nước ở Đông Nam Á, cụ thể là ở Việt Nam xưa, hiểu biết của chúng ta đặc biệt hãy còn khiêm tốn. Bằng chứng là những hình ảnh tập thể ngày nay vẫn luôn chịu ảnh hưởng của cách đọc và những định đề thừa kế của nền sử học thuộc địa và các nhà truyền giáo, cũng như nền sử học mang đậm tính dân tộc chủ nghĩa của Việt Nam thế kỷ XX. Những nhận định này, trừ một vài biệt lệ đáng kể và sự khác biệt của một số người khởi xướng trong các thế kỷ XVIII và XIX, còn thì thường được diễn giải, thậm chí là áp đặt, theo mô hình khuôn mẫu của một nền quan lại thối nát và bất lực, trì trệ và xơ cứng, tê liệt trong bảo thủ, cứng nhắc và cổ lỗ. Nói chung, những cuộc điều tra về truyền thống hành chính Viễn Đông chỉ bó hẹp, ít ra là đến thời gian gần đây, trong các quan lại chính thức, và nhiều khi chỉ là mô tả thiết chế của cách thức đào tạo và tuyển dụng – bằng con đường thi cử hay bằng xuy cử – cũng như sự vận hành của bộ máy hành chính mà bản thân nó khá phức tạp.

Kết quả của những nghiên cứu hiện có là đáng kể. Nhưng nói thật ra, những công trình nghiên cứu trong tay ta, có ý định khoanh lại diện mạo xã hội học của chế độ hành chính xưa và nay, trong hai lĩnh vực dân sự và quân sự, vẫn còn ít, và hơn nữa, trong trường hợp Việt Nam, thường bỏ qua tầm vóc hiện đại, thực tế hơn người ta vẫn nói. Còn những công trình tìm cách đi sâu vào cơ chế vận hành giữa bộ máy hành chính và các thành phần xã hội mà nó cai trị, đặc biệt là những thuộc viên đảm nhiệm công việc thường ngày, “hệ thống lại viên” mà công trình này nhắc đến, thì lại càng hiếm hơn. Đấy là chưa nói đến khía cạnh địa lý lịch sử của nền hành chính vẫn còn ít được biết đến, chí ít thì cũng chưa có gì chắc chắn. Đấy là những chủ đề cơ bản của cuốn sách tiên phong này. Nó đề cập trong bối cảnh xứ Bắc Kỳ, khi kết thúc nền độc lập của Đại Nam (tên gọi thời đó của nước Việt Nam ngày nay), và trong bốn thập niên đầu của nền bảo hộ Pháp, giai đoạn bản lề trong đó công thức chính trị của chế độ thuộc địa ở Đông Dương đang được tìm kiếm và hoàn thành việc chuyển từ “chế độ quan lại thời chinh phục” sang một “chế độ quan lại thời quản lý”.

Những đóng góp của công trình này là khá mới mẻ. Trước hết là sự phong phú của tư liệu đầu tay, bằng chữ Hán, chữ Việt hay chữ Pháp, đã được khai thác kiên nhẫn, tập hợp và xử lý ở đây. Đặc biệt đấy là những phông riêng của kinh lược Bắc Kỳ và phông của thống sứ Bắc Kỳ được bảo quản tại Lưu trữ Quốc gia Hà Nội, mà những hồ sơ hành trạng đã cung cấp nhiều yếu tố phong phú cho công trình lịch sử đầu tiên mang tính xã hội học về chế độ quan lại Bắc Việt Nam đầu thế kỷ 20 này. Dưới ánh sáng nguồn tư liệu của triều đình và những công trình gần đây của các nhà sử học Việt Nam, hai chương đầu cuốn sách dựa vào việc nghiên cứu cực kỳ chính xác tính phức tạp của cấu trúc hành chính xưa, về cách thức đào tạo và tập sự, về thể thức chi trả lương bổng và thang bậc thăng tiến, về nền văn hoá riêng biệt và truyền thống triều đình trong việc cải tổ thường xuyên dưới các triều Lê và Nguyễn.

Source : Nhà Xuất Bản Tri Thức

Johann Grémont : Maintenir l’ordre aux confins de l’Empire [parution]

[ndlr] Signalement de la publication de la thèse remaniée de Johann Grémont. Présentation de l’éditeur.

Réf. : Johann Grémont, Maintenir l’ordre aux confins de l’Empire. Pirates, trafiquants et rebelles entre Chine et Viêt Nam 1895-1940, Paris : Maisonneuve et Larose nouvelle édition, coll. « Asie en perspective », 2018.

La collection Asie en perspective est dirigée par Eric Guerassimoff et Emmanuel Poisson.

Des manuels de géographie aux planisphères de l’École de la République, l’Indochine coloniale affiche sur des aplats rassurants une autorité dont les contours clairement définis s’appliquent de manière uniforme sur l’ensemble du territoire. En réalité l’affirmation de la France sur les confins du Tonkin à partir des années 1880 fut le fruit d’une entreprise diplomatico-militaire délicate et de longue haleine dans un environnement troublé.

Depuis la moitié du XIXe siècle, la région frontalière bordant le Céleste empire échappe à l’autorité nominale de la cour de Huế qui s’appuyait traditionnellement sur les gardiens traditionnels des marches issus des grands lignages autochtones pour garantir une stabilité mise à mal sous la pression des bandes chinoises. L’autorité des empereurs Nguyễn s’efface au profit de l’ordre colonial, nouveau garant de la paix et de la stabilité sur la frontière sino-vietnamienne.

Épaulés par leurs partisans, les officiers français, basés dans un chapelet de postes, luttent en collaboration avec leurs homologues situés du côté chinois contre toutes les formes de crimes se jouant de la frontière. C’est cette histoire du maintien de l’ordre sur les confins de l’Empire par les autorités coloniales qui est l’objet de ce livre. Fruit d’une thèse de doctorat, il vise à restituer l’architecture destinée à préserver l’ordre public sur la frontière sino-vietnamienne, cerner le dynamisme des illégalismes transfrontaliers, du banditisme aux trafics en passant par les rébellions, et étudier la manière dont les pouvoirs publics tentent d’apporter une réponse à cette criminalité bordant la région frontalière.

L’auteur : Enseignant de formation, Johann Grémont  a vécu et travaillé au Vietnam dans le cadre de la coopération décentralisée. Désormais attaché d’administration centrale, il poursuit ses recherches autour de la frontière et du maintien de l’ordre dans les colonies à la confluence de l’histoire culturelle et quantitative.

Source : Hémisphère éditions

Image « à la une » : Pirates chinois venus en parlementaires à Bao-Ha, tiré de Léon-Xavier Girod, Dix Ans de Haut-Tonkin, édité chez Alfred Mame & fils à Tours, 1899.

Vietnam : la calamité du plastique [No Comment]

[ndlr] A voir sur Euronews. Série No Comment.

Vietnam : la calamité du plastique

Le Vietnam est le quatrième plus grand pays contributeur à la pollution maritime par le plastique, d’après une étude de l’Université de Géorgie.

Nhung Tuyet Tran : Familial Properties: Gender, State, and Society in Early Modern Vietnam, 1463–1778 [parution]

[ndlr] Nouvelle parution. Présentation de l’éditeur.

Familial Properties: Gender, State, and Society in Early Modern Vietnam, 1463–1778

Nhung Tuyet Tran

Familial Properties is the first full-length history of Vietnamese gender relations in the precolonial period. Author Nhung Tuyet Tran shows how, despite the bias in law and practice of a patrilineal society based on primogeniture, some women were able to manipulate the system to their own advantage. Women succeeded in taking pragmatic advantage of socioeconomic turmoil during a time of war and chaos to acquire wealth and, to some extent, control what happened to their property.

Drawing from legal, literary, and religious sources written in the demotic script, classical Chinese, and European languages, Tran argues that beginning in the fifteenth century, state and local communities produced laws and morality codes limiting women’s participation in social life. Then in the seventeenth and eighteenth centuries, economic and political turmoil led the three competing states—the Mac, Trinh, and Nguyen—to increase their military service demands, producing labor shortages in the fields and markets of the countryside. Women filled the vacuum left by their brothers, husbands, and fathers, and as they worked the lands and tended the markets, they accumulated monetary capital. To protect that capital, they circumvented local practice and state law guaranteeing patrilineal inheritance rights by soliciting the cooperation of male leaders. In exchange for monetary and landed donations to the local community, these women were elected to become spiritual patrons of the community whose souls would be forever preserved by collective offering.

By tracing how the women, local leaders, and court elites negotiated gender models to demarcate their authority, Tran demonstrates that despite the Confucian ethos of the times, survival strategies were able to subvert gender norms and create new cultural models. Gender, thus, as a signifier of power relations, was central to the relationship between state and local communities in early modern Vietnam. Rich and detailed in its use of documentary evidence from a range of archives, this work will be of great interest to scholars of Southeast Asian history and the comparative study of gender.

Source : University of Hawai’i Press

Au Vietnam, de l’art dans les couloirs de la mort [L’Express]

[ndlr] La situation des condamnés à mort au Viêt-Nam, un sujet dont on parle peu. A lire.

Au Vietnam, de l’art dans les couloirs de la mort

Hanoï – Depuis les cellules d’isolement des prisons du Vietnam où les condamnés à mort sont enchaînés, des détenus se sont mis à fabriquer des figurines en plastique pour meubler l’attente – et envoyer, par des moyens détournés, des signes de vie à leurs proches.

Des rennes, des roses, des coeurs ou des poissons de la taille d’une paume de main tout en plastique…

Les loisirs comme les arts plastiques ne sont pourtant pas au programme dans les couloirs de la mort vietnamiens, contrairement aux prisons classiques où la fabrication d’objets artisanaux est courante. Les conditions de vie des condamnés à mort sont particulièrement dures: les détenus jugés dangereux ne sont détachés de leurs chaînes qu’un quart d’heure par jour pour faire leur toilette.

Mais certains d’entre eux ont réussi malgré tout à fabriquer en secret ces petits animaux à partir de sacs en plastique mis au rebut par d’autres détenus.

« Chaque fois que nous recevons les cadeaux de mon fils, j’ai l’impression qu’il est là avec moi, comme s’il était rentré chez lui« , confie Nguyen Truong Chinh, le père de l’un d’eux.

Son fils de 35 ans, Chuong, condamné pour le meurtre d’un policier, fait partie des centaines de condamnés patientant dans le couloir de la mort au Vietnam, d’après des chiffres du ministère de la Sécurité publique, publiés l’an passé.

Lire la suite : L’Express, 29/05/2018.

Photo « à la une » : Nguyen Truong Chinh montre des figurines en plastique envoyées par son fils depuis le couloir de la mort au Vietnam, le 24 avril 2018 © AFP / Nhac NGUYEN