Archives par mot-clé : RPC

Viêt-Nam : Feu vert pour protester contre le fait accompli Chinois en Mer de Chine ?

La situation se tend de nouveau entre le Viêt-Nam (RSVN) et la Chine (RPC) sur la question de la Mer de Chine méridionale, Mer de l’Est pour les Vietnamiens. Malgré une relative faible mobilisation, des manifestations vietnamiennes s’organisent.

Alors que des exercices militaires chinois se déroulaient les 6 et 7 août dans la zone des Paracels (Hoang Sa) à proximité du Centre du Viêt-Nam et qu’une occupation des Spratleys (Truong Sa) par des navires chinois irrite les autorités vietnamiennes, une manifestation rassemblant une dizaine de personnes s’est déroulée le 6 août devant l’ambassade de Chine à Hanoi, la capitale du pays.

Cette micro-manifestation revêt une signification néanmoins importante comme le souligne l’intellectuel Nguyen Trong Thuy sur son blog1. Elle intervient dans un contexte particulièrement compliqué pour la dissidence vietnamienne régulièrement muselée et harcelée. D’autres, comme l’avocat dissident Lê Cong Dinh y voient un possible “feu vert” des autorités vietnamiennes pour signifier que les Vietnamiens pourraient répondre dans la rue à la politique de fait accompli chinoise. La question se pose. Cependant, la population vietnamienne semble encore peu mobilisée par la question et personne du côté de la dissidence n’attend de véritable feu vert. Dans son ensemble, cette dernière se méfie d’une manipulation de l’esprit patriotique par les autorités communistes suivie d’une répression, un scénario déjà subi lors des expériences précédentes2.

Cette nouvelle affaire en Mer de Chine méridionale fait suite à une longue série d’occupations arbitraires chinoises et de militarisation des îlots en dépit du droit maritime international. Depuis le début du mois de juillet, un récif corallien dénommé Tu Chinh (Vanguard Bank), situé dans la zone économique exclusive maritime du Viêt-Nam est convoité par la Chine. Cette présence chinoise dans une zone maritime relevant entièrement du Viêt-Nam, conformément aux dispositions de la Convention des Nations Unies sur le droit de la mer de 1982, a provoqué à plusieurs reprises la réaction de Hanoi. Selon le South China Morning Post, la situation très tendue aurait pu déboucher sur une confrontation :

“Les garde-côtes chinois et vietnamiens ont été impliqués dans une confrontation d’une semaine autour d’un récif en mer de Chine méridionale, risquant le plus important affrontement entre les deux pays depuis cinq ans”3.

Le 16 août, le ministère des Affaires étrangères vietnamien protestait contre le retour d ‘un navire de prospection chinois répondant au nom de Haiyang Dizhi 8 (HD8) dans les eaux vietnamiennes des Spratleys4. Le 22 août 2019, lors d’une conférence de presse, la porte-parole du ministère des Affaires étrangères, Lê Thi Thu Hang réaffirmait le point de vue du Viêt-Nam :

“Ces derniers jours, le groupe de navires de recherche Haiyang Dizhi 8 de la Chine est revenu et a continué ses actes de violation grave de la zone économique exclusive et du plateau continental du Vietnam, déterminés selon la Convention des Nations Unies sur le droit de la mer de 1982”

“Avec une volonté de défendre ses droits et intérêts légitimes, de contribuer à la paix, à la stabilité et à la sécurité régionale et internationale, le Vietnam est toujours prêt à résoudre les désaccords par la voie pacifique, selon le droit international”5.

Chevauchement de revendications dans la mer de Chine méridionale : la zone économique exclusive du Vietnam en bleu, la ligne rouge à neuf tirets de la Chine en rouge. © The Maritime Executive

Cependant, la réponse de Hanoi aux intrusions chinoises sur sa zone exclusive en Mer de l’Est a peu d’impact face à une Chine campée sur ses positions consistant à dire que la Mer de Chine, suivant la trajectoire des 9 points, soit quasiment dans sa totalité, lui appartient historiquement. Pour preuve, selon l’agence Reuters, le 24 août, le navire de prospection chinois dénoncé par Hanoi se rapprochait dangereusement de la zone exclusive vietnamienne au risque d’engendrer un accrochage6.

Le chercheur Ryan Martinson (Naval War College) retraçait dans un tweet du 26 août 2019 les mouvements du navire chinois Haiyang Dizhi 8 à moins de 200 km des côtes vietnamiennes et 102 km de l’île de Phu Quy (signalée Long Hai sur la carte) :

Les observateurs constatent que face à Pékin, jouant plus sur la coercition vis-à-vis de ses voisins que sur la conciliation, la réponse internationale reste faible. Un véritable conflit en mer de Chine méridionale semble d’ailleurs improbable et chacun de penser qu’en fin de compte Pékin ne lâchera pas prise7.

De leur côté, des membres de la société civile vietnamienne ont diffusé un “Appel contre l’invasion chinoise” le 16 août. Celui-ci a été signé par 17 organisations et plus de 700 personnes à titre individuel.8. Il révèle une véritable inquiétude chez les intellectuels de ce pays.

Du côté du Politburo vietnamien, la “question chinoise” ne manquera pas de s’imposer de façon accrue lors de la préparation du prochain congrès de janvier 2021. Les enjeux économiques et géostratégiques soulevés par la puissance chinoise impacteront le choix de la prochaine direction de l’Etat-Parti.

A l’étranger, les appels vietnamiens à manifester du 22 au 25 août, ont été entendus surtout aux Etats-Unis notamment à Washington où une centaine de personnes ont protesté devant l’ambassade de Chine9. D’autres mobilisations éparses devant des consulats chinois ont montré que les anciens blogueurs expulsés du Viêt-Nam, Diêu Cày (Nguyên Van Hai) à Los Angeles ou Me Nam (Nguyên Ngoc Nhu Quynh) à Houston, étaient toujours actifs. Pour l’heure, si les manifestations ne sont pas massives, la vigilance des Vietnamiens à l’intérieur comme à l’extérieur du pays reste intacte.

FG, 26/08/2019, MàJ 28/08/2019.

Notes

  1. Cf. Cuộc tập kích ngoạn mục vào Đại sứ quán Trung Cộng, Nguyen Trong Thuy’s Blog, 06/08/2019 []
  2. Voir l’analyse de Cao Nguyên, Căng thẳng Bãi Tư Chính: Lòng yêu nước của người dân bị lợi dụng và phản bội, RFA Vietnamese, 26/07/2019 []
  3. Liu Zhen, “China and Vietnam in stand-off over Chinese survey ship mission to disputed reef in South China Sea,” South China Morning Post, 12/08/2019 []
  4. Voir le communiqué officiel reproduit sur le Journal des Femmes : Yêu cầu Trung Quốc rút toàn bộ nhóm tàu tái diễn hành vi xâm phạm chủ quyền Việt Nam, Phu Nu Online, 16/08/2019 []
  5. Cf. VNA, Le Vietnam demande à la Chine de retirer tous ses navires de la zone économique exclusive du Vietnam, Vietnam +, 22/08/2019 []
  6. Cf. Khanh Vu, Chinese ship inches closer to Vietnam coastline amid South China Sea tensions, Reuters, 24/08/2019 []
  7. Voir l’article de Trinh Le, The Vanguard Bank standoff shows China remains undeterred, The Interpreter, 16/08/2019 []
  8. Cf. le décompte de la revue en ligne Dien Dan – Forum, mise à jour du 25/08/2019 []
  9. Pour un aperçu général des manifestations, voir : Người Việt nhiều nơi biểu tình chống Tàu cộng xâm lược và Việt cộng hèn với giặc ác với dân, Dân Làm Báo, 26/08/2019 []

China’s Maritime Militias in the South China Sea [Vidéo]

Comment la Chine populaire occupe silencieusement mais sûrement la Mer de Chine méridionale.

The South China Sea is the most contested piece of geography on the planet. CSIS’s Greg Poling explains how China uses maritime militias to intimidate its neighbors and assert its claim over the South China Sea.

Vidéo sous titrée en vietnamien sur le site du Viêt Tân :

Pour en savoir plus : Asia Maritime Transparency Initiative

4 juin 1989 : Il y a 30 ans Tiananmen

[ndlr] Il y a trente ans le 4 juin 2019, les chars de l’armée populaire chinoise répriment dans le sang le mouvement démocratique étudiant. Rappel vidéographique sur cet événement clé de l’histoire de la Chine contemporaine. Une mémoire consciencieusement effacée par le pouvoir en place. Mais le “printemps de Pékin” est désormais inscrit dans l’histoire mondiale.

Tiananmen, l’événement que la Chine veut effacer

À l’occasion des 30 ans de Tian’anmen, le journaliste Pierre Haski signe un portrait documentaire de Liu Xiaobo, l’un des plus grands dissidents chinois, et revient sur ce tournant dramatique et majeur de l’histoire du pays.

30 ans après, « L’homme de Tiananmen » reste encore une énigme

A l’occasion des 30 ans des évènements de Tiananmen, nous avons demandé à l’une des figures de cette révolte, l’écrivain et poète chinois Liao Yiwu – condamné à quatre ans de bagne pour avoir écrit un poème qui dénonçait le massacre du 4 juin 1989 – qui était l’homme de Tiananmen, celui qui s’est dressé devant les chars de l’armée chinoise, devenant à lui seul, le symbole de la lutte pour la liberté.

Thảm sát Thiên An Môn: Quan điểm của một người lính

Ngày 4 tháng 6 đánh dấu 30 năm vụ thảm sát Thiên An Môn, một cuộc đàn áp đẫm máu một phong trào dân chủ đã bị xóa khỏi lịch sử ở Trung Quốc, nhưng vẫn được nhớ đến bởi những người đã chứng kiến sự hỗn loạn tại Bắc Kinh. Khởi đầu chỉ là một cuộc tập họp tự phát của một nhóm sinh viên tương đối nhỏ vào ngày 15 tháng 4 năm 1989, nhưng đã biến thành một cuộc tụ tập của hơn 1 triệu người vào ngày 20 tháng 5, khi những công dân bình thường kéo đến để bày tỏ sự ủng hộ của họ đối với những người biểu tình. Chính phủ Trung Quốc gọi cuộc biểu tình là “cuộc nổi dậy phản cách mạng”, và đã tuyên bố thiết quân luật vào ngày 20 tháng 5, đồng thời huy động hơn 200.000 quân tại thủ đô. Trong số đó có ông Lý Hiểu Minh, một cựu quân nhân của Quân đội Giải phóng Nhân dân. Ông Lý Hiểu Minh cho biết tuy ông đã không có bắn một phát súng nào, nhưng ông vẫn mang cảm giác tội lỗi đối với cái chết của các sinh viên và thường dân khi những chiếc xe tăng tiến vào Quảng trường Thiên An Môn vào ngày 4/6. (Chaîne YouTube du Viêt Tân)

Cuộc xâm lược Việt Nam năm 1979: Tội ác của đảng cộng sản Việt Nam và Trung Quốc

Une tribune de l’avocat exilé Nguyen Van Dai sur la guerre sino-vietnamienne de 1979 et la responsabilité des deux partis communistes vis-à-vis de leur peuples. De quoi réfléchir sur ce qu’il reste de ce conflit dans les mémoires. A lire sur RFA Blog.

Khi xem xét và nghiên cứu các tài liệu lịch sử thì cho chúng ta thấy rất rõ ràng là quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc kể từ năm 1950 cho tới nay về bản chất cũng như thực chất là quan hệ giữa đảng cộng sản Việt Nam(CSVN) và đảng cộng sản Trung Quốc(CSTQ). Và cuộc xâm lược biên giới phía Bắc của Việt Nam vào năm 1979 thực chất là cuộc chiến tranh giữa CSVN và CSTQ, mà Nhân dân và bộ đội của hai nước vừa là công cụ và là nạn nhân của sự điên rồ của hai đảng CSVN và CSTQ.

Lúc đó bộ máy tuyên truyền của CSVN gọi CSTQ là bọn bành trướng, bá quyền. Còn CSTQ gọi CSVN là bọn tiểu bá vì lúc đó CSVN tấn công cộng sản Campuchia(Khmer Đỏ).

Tại sao tôi lại nói đó là cuộc chiến tranh giữa CSVN và CSTQ?

Cả Việt Nam và Trung Quốc đều bị cai trị bởi sự độc đoán và chuyên quyền của đảng CSVN và CSTQ. Nhân dân hai nước bị hai đảng CS tước đoạt tất cả các quyền tự do và dân chủ. Nhân dân hai nước không có quyền để tham gia lựa chọn hay quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước như thể chế chính trị, kinh tế, quan hệ đối nội, đối ngoại, chiến tranh hay hòa bình,…

Đảng CSVN và CSTQ quyết định và định đoạt mọi công việc, mọi chính sách trong nước cũng như quan hệ quốc tế theo những cuồng vọng điên rồ của họ mà họ chẳng cần quan tâm đến sự an nguy hay mong muốn của Nhân dân. Nhân dân chỉ có nghĩa vụ phục tùng và làm theo. Ai phản đối hay chống đối thì bị vu cho là “phản động” và bị bắt cầm tù.

Lire la suite : RFA Blog

Image “à la une” : Une unité d’artillerie de l’armée populaire du Viêt-Nam à l’œuvre lors de la guerre des frontières de 1979 © AFP

Le monde selon Xi Jinping – Arte

A l’occasion du nouvel an lunaire, décryptage du “Rêve chinois” de Xi Jinping. A revoir jusqu’au 16 février 2019. Présentation de la chaîne Arte.

Depuis 2012, le désormais “président à vie” Xi Jinping a concentré tous les pouvoirs sur sa personne, avec l’obsession de faire de la Chine la superpuissance du XXIe siècle. Plongée au cœur de son “rêve chinois”. Derrière son apparente bonhomie se cache un chef redoutable, prêt à tout pour faire de la Chine la première puissance mondiale, d’ici au centenaire de la République populaire, en 2049.

En mars dernier, à l’issue de vastes purges, Xi Jinping modifie la Constitution et s’intronise “président à vie”. Une concentration des pouvoirs sans précédent depuis la fin de l’ère maoïste. Né en 1953, ce fils d’un proche de Mao Zedong révoqué pour “complot antiparti” choisit à l’adolescence, en pleine tourmente de la Révolution culturelle, un exil volontaire à la campagne, comme pour racheter la déchéance paternelle. Revendiquant une fidélité aveugle au Parti, il gravira en apparatchik “plus rouge que rouge” tous les degrés du pouvoir.

Depuis son accession au secrétariat général du Parti en 2012, puis à la présidence l’année suivante, les autocritiques d’opposants ont réapparu, par le biais de confessions télévisées. Et on met à l’essai un système de surveillance généralisée censé faire le tri entre les bons et les mauvais citoyens. Inflexible sur le plan intérieur, Xi Jinping s’est donné comme objectif de supplanter l’Occident à la tête d’un nouvel ordre mondial. Son projet des “routes de la soie” a ainsi considérablement étendu le réseau des infrastructures chinoises à l’échelle planétaire. Cet expansionnisme stratégique, jusque-là développé en silence, inquiète de plus en plus l’Europe et les États-Unis.

Documentaire complet de Sophie Lepault et Romain Franklin (France, 2018, 1h15mn)

Pour aller plus loin sur la problématique Chine / Taïwan :

Les deux Chine : Taïwan face à Xi-Jinping, France Culture, 02/02/2019.

Angie Ngoc Tran : Workers say no to Vietnam’s ‘Special Exploitation Zones’

[ndlr] A lire sur New Mandala. Analyse détaillée de Angie Ngoc Tran sur le projet controversé de trois nouvelles zones économiques spéciales au Viêt-Nam

On Sunday, 10 June 2018, thousands of people took to the streets in major Vietnamese cities—Nha Trang, Binh Thuan, Hanoi, and Ho Chi Minh City, among others. Academics, independent journalists, and overseas Vietnamese signed petitions to join in their protest against the Draft Law on the 99-year lease of the three Special Administrative and Economic coastal zones in Vietnam. Workers, too, went on strike in two industrial zones in Long An and Tien Giang provinces. These collective actions led to a concession from the government: it would delay the National Assembly’s ratification of the Draft Law to its next meeting.

Why now, given that the idea of these three special economic zones was “old news”, having been announced in May 2017? It turns out that lack of transparency about the details of the Draft Law—made available only before a vote in the June 2018 session of the National Assembly—had triggered these massive protests.

Lire la suite : New Mandala, 18/07/2018.

Illustration à la une :  © Nguyen Peng

Projet de “3 zones économiques spéciales chinoises” au Viêt-Nam – Réactions

[ndlr] Après l’annonce d’un projet de trois zones économiques spéciales chinoises au Viêt-Nam (pour une cession de bail de 99 ans), de nombreuses réactions hostiles et inquiétudes sont exprimées tant à l’intérieur du pays qu’à l’extérieur. En particulier, sont soulignés les dangers en terme de défense nationale.

P. Thao, Bỏ quy định cho thuê đất tới 99 năm tại đặc khu, Dân Tri, 08/06/2018. Trao đổi với PV Dân trí bên hành lang Quốc hội sáng 8/6, ủy viên Thường trực UB Pháp luật của Quốc hội Bùi Văn Xuyền cho biết, cơ quan này tiếp thu các ý kiến góp ý của đại biểu Quốc hội, cử tri, thống nhất xoá bỏ quy định cho thuê đất tại đặc khu với thời hạn cao nhất tới 99 năm, chỉ duy trì mức 70 năm như Luật Đất đai hiện hành…

Đặc khu kinh tế: ‘Chỉ chỉnh thời gian thuê đất, chưa đủ’, BBC Vietnamese, 07/06/2018. Ý kiến chuyên gia kinh tế rằng nếu chỉ giảm thời gian cho thuê đất xuống dưới mức 99 năm không đủ để Quốc Hội kỳ này thông qua luật về đặc khu kinh tế (ĐKKT).

Cát Linh, Đặc khu 99 năm và cơn ác mộng mang tên ‘Trung Quốc’, RFA, 05/06/2018.

Dân chống kịch liệt, gọi dự luật ‘Đặc Khu’ của Quốc Hội CSVN là ‘bán nước’, Nguoi Viet, 04/06/2018.

Nguy cơ an ninh khi lập đặc khu cho thuê 99 năm, RFA Vietnam, 30/05/2018. Từ ngày 21/5 đến 15/6 năm 2018, Quốc hội khoá XIV họp và thảo luận về đề án Luật Đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc. Trong dự luật này, ngoài các ưu đãi về thuế và chính sách dành cho các nhà đầu tư nước ngoài, các nhà chuyên môn cũng như dư luận đặc biệt quan tâm đến chính sách mà theo đó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam xem xét chấp thuận cho thuê đất đầu tư lên đến 99 năm.

T.B. Dung, Đặc khu có nên cho nhà đầu tư thuê đất 99 năm?, Tuôi Tre, 03/06/2018. TTO – Dự thảo Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc đã được đưa ra Quốc hội và đang nhận được nhiều ý kiến tranh luận về thời hạn cho nhà đầu tư thuê đất lên đến 99 năm.

Bao Ha, Luật đặc khu ‘nhiều ưu đãi nhưng thiếu ràng buộc trách nhiệm’, VnExpress, 03/06/2018. Cho thuê đất lên tới 99 năm, ưu đãi về thuế cho lĩnh vực casino,… là vấn đề khiến nhiều đại biểu quan ngại.

, ‘Chưa an tâm’ về ba đặc khu kinh tế Việt Nam, BBC Vietnamese, 31/05/2018. Quốc hội Việt Nam chưa nên thông qua dự luật về ba đặc khu Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc trong kỳ này để ‘loại trừ những vấn đề và sơ hở’ mà dư luận đã nêu lên, một cựu lãnh đạo của Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) nói với BBC Tiếng Việt hôm 31/5/2018.

Luật đặc khu: quyền hạn và trách nhiệm, BBC Vietnamese, 31/05/2018. Entretien avec Mme Phạm Chi Lan.

, Luật Đặc khu kinh tế nên ra ‘chậm mà chắc’, BBC Vietnamese, 03/06/2018. Dự luật Đặc khu kinh tế của Việt Nam cần được ‘thận trọng xem xét’, ‘tổ chức lấy ý kiến’ của các tổ chức xã hội nghề nghiệp sâu rộng, một bức thư kiến nghị chính thức vừa được Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam gửi cho Tứ trụ lãnh đạo của nước này bao gồm Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch Quốc Hội.

‘Tôi cho rằng cần trưng cầu dân ý về Luật Đặc khu’, BBC Vietnamese, 03/06/2018. Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội Việt Nam, cho rằng Quốc Hội Việt Nam nên cần trưng cầu dân ý về Luật Đặc khu kinh tế.

Phan Nhat Binh, Giao đất 99 năm: một đại họa dân tộc, Viêt Tân, 02/06/2018.

Do Dang Lieu, Hôm nay “Đặc khu, 99 năm”, ngày mai “Toàn Việt Nam, 1.000 năm”, Viêt Tân, 03/06/2018.

Voir aussi en français le projet gouvernemental annoncé dès la fin 2016 :

Phuong Nga/CVN, Le Vietnam envisage d’ouvrir trois nouvelles zones économiques spéciales, Le Courrier du Vietnam, 14/10/2017.

VNA/CVN, Le Vietnam étudie une loi sur les zones économiques spéciales, Le Courrier du Vietnam, 02/08/2017.

NDEL/VNA/CVN, Le gouvernement autorise la création de trois zones économiques spéciales, Le Courrier du Vietnam, 09/12/2016.

MàJ 08/06/2018.