Archives par mot-clé : 30 avril 1975

Nguyễn Gia Kiểng : Bốn mươi năm sau, nhìn lại cuộc nội chiến

[ndlr] Signalement d’un article intéressant de l’intellectuel Nguyen Gia Kieng sur les fondements de la guerre civile vietnamienne.

“… Cuộc nội chiến của chúng ta đã kéo dài 30 năm. Tệ hơn nữa nội chiến đã không chấm dứt ngày 30/4/1975, nó đã chỉ nhường chỗ cho một cuộc nội chiến khác, một cuộc nội chiến một chiều trong đó phe chiến thắng mặc sức huênh hoang, bỏ tù, đầy đọa, hạ nhục và cướp bóc.”

Rất nhiều điều đã được viết và nói ra về biến cố 30/04/1975, đặc biệt là trong lúc này nhân dịp kỷ niệm 40 năm. Tuy vậy biến cố này quan trọng và phức tạp đến nỗi không thể nào có thể nói đủ về nó. Một trong những điểm còn phải được mổ sẻ là bản chất nội chiến của cuộc chiến, buộc chúng ta nhìn một cách khác những hậu quả của nó cũng như những gì mà nó tiết lộ về đất nước và con người Việt Nam.

Trước hết phải khẳng định một cách thật dứt khoát rằng đây là một cuộc nội chiến. Trên điểm này không được có bất cứ một thắc mắc nào. Khi người trong một nước giết nhau trên một qui mô lớn và trong một thời gian dài thì đó là nội chiến, dù có hay không có sự can thiệp từ bên ngoài. Đó đã là trường hợp của chúng ta. Nhưng tại sao vẫn có người ngại gọi nó là một cuộc nội chiến? Vậy thì chúng ta cần thảo luận một lần cho xong.

Nội chiến là gì?

Lire la suite : Dan Luan, 01/052015.

30 avril 2015 ou la négation de l’autre : de la violence guerrière à la violence symbolique dans le Viêt-Nam communiste

30 avril 2015 ou la négation de l’autre : de la violence guerrière à la violence symbolique en RSVN. Quelques réflexions sur les limites du discours commémoratif et normatif du pouvoir.

Lich_30-04-1975

Comme chaque année le 30 avril, des millions de Vietnamiens attendent de leurs dirigeants des marques de compassion pour l’ensemble de leurs compatriotes engagés dans une effroyable guerre civile entre 1945 et 1975. Hormis les rares et timides sorties personnelles de quelques dirigeants (par exemple celle de Vo Van Kiet en 2005) pour rappeler l’ambivalence du 30 avril, entre joie et tristesse, le discours officiel ne change pas. Bien au contraire, à l’approche du futur congrès du Parti communiste vietnamien [PCV], le XIIe de son histoire qui doit se dérouler au début de l’année 2016, il se durcit aujourd’hui. Il est symptomatique des régimes autoritaires et répressifs. Le pays est réunifié mais ses âmes errantes et vivantes ne sont guère apaisées. Bien entendu, pour le citadin des villes trépidantes en plein développement, la guerre est loin mais pour les paysans spoliés en périphérie des villes, pour les minorités des marges montagneuses et pour les intellectuels indépendants reclus dans leurs bibliothèques personnelles, elle ne s’est jamais complètement terminée.

Le dernier discours en date à portée nationale et internationale, prononcé par le Premier ministre de la République Socialiste du Viêt-Nam [RSVN], est un exemple de l’orthodoxie nationale-communiste officielle. Quarante années après la « libération du Sud et la réunification », il fallait marquer le coup. Les observateurs occidentaux ne se sont pas trompés : le discours de la réunification et de la concorde nationale s’est transformé en une diatribe antiaméricaine [1]. Donnant ainsi l’impression que la guerre du Viêt-Nam ne fut qu’une « résistance contre l’agression US », une lutte contre l’impérialisme américain comme le martèle la propagande communiste depuis les années 1960, relayée par une partie de la presse internationale peu soucieuse voire ignorante des fractures internes du pays. Ce conflit ne fut malheureusement pas que cela. Ce fut une terrible guerre civile qui fit entre un et trois millions de morts selon les estimations [2]. Une guerre entre Vietnamiens que le compositeur Trinh Cong Son résuma dès 1965 dans ce vers frappant « Vingt ans de guerre civile quotidienne », vingt ans après la fracture de la révolution d’août [3]. C’est le premier déni du pouvoir : celui de refuser de considérer une partie de la population qu’il dirige actuellement, celle qui fut liée de près ou de loin au régime de Saigon vaincu en 1975. Il y a toujours les bons compatriotes (l’élite aka le Parti et ses amis) et les autres (plus ou moins fréquentables selon le CV familial et politique, lý lịch xấu hay lý lịch tốt) [4]. Malgré toutes les bonnes volontés au sein du Parti, la vieille discrimination n’est pas tombée quarante après la fin de la guerre. Elle fait toujours système.

Il n’y a en réalité rien de surprenant de voir resurgir le vieux discours antiaméricain de la part d’un dirigeant en quête d’une surenchère nationaliste. La guerre fut atroce et les destructions américaines, sur lesquelles ont est bien informé, particulièrement odieuses. A travers les nouvelles études d’historiens, on en sait un peu plus aujourd’hui sur le versant vietnamien et la conduite de la guerre [5]. Le modèle de la violence guerrière révolutionnaire, adaptée du maoïsme, s’est décliné dans la paix sous la forme de nouvelles violences physiques et psychologiques (avec la rééducation politique censée faire naître l’homme nouveau de 1975 à 1990), en violence symbolique, en tant que pratique coercitive, aujourd’hui dans les discours officiels [6]. Celle-ci ne met pas un terme aux autres formes de violences étatiques comme le rappelle le sociologue Didier Bigo, spécialiste de la mobilisation et des conflits :

« La violence symbolique ne conduit pas à la paix sociale et ne met pas forcément fin à la violence physique. Cette dernière est toujours vécue comme retenue, suspendue et prête à éclater. La violence symbolique redouble donc souvent la violence physique. Parfois, rarement, les dynamiques d’interdépendances sociales favorisent le registre de la violence symbolique par le biais de l’auto-contrainte, moins directement visible et poussent certes à une raréfaction du registre de la violence physique mais le plus souvent il n’y a que superposition et combinaison des registres. Si le processus d’interdépendance sociale ne se développe pas, la violence physique reste quasiment au même niveau alors même que la violence symbolique s’accroit ». [7]

Celle-ci se traduit également par ce que les psychologues nomment « la négation de l’autre », une négation qui va souvent de paire avec la violence institutionnelle [8]. Le psychologue clinicien Gilles Vidal souligne cette spécificité :

Lorsqu’habituellement la question de la violence est invoquée, il est remarquable que l’on fasse le plus souvent état de violence agie, physique, bruyante, produisant des éclats et parfois de la casse. Mais il me parait important de travailler sur une forme de violence particulièrement inquiétante, se tramant, s’imposant et s’exprimant selon d’autres voies : nous pourrions la nommer violence silencieuse, négative, violence par soustraction.

Il s’agit d’une violence par absence de réponse, par ignorance de l’autre : rester sourd – ou aveugle – aux signaux de l’autre, ne rien voir, ne rien entendre, faire comme s’il n’existait pas, lui qui s’épuise à faire signe dans un désert de sens. Peut-être peut on parler ici de cécité, ou de surdité psychique à l’autre. Dans des termes plus actifs, il s’agit d’une authentique entreprise de négation, ou « néantisation » de l’autre, lorsque celui-ci subit la destitution de son statut de sujet parlant. [8]

Qui est cet « autre vietnamien » qui est sciemment nié, ignoré mais ravivé ou réinventé à chaque fois, lorsque le régime se sent menacé ?

Il s’agit de l’éternel ennemi intérieur, une figure fluctuante qui dans les yeux, les critères politiques et au bout des armes des communistes vietnamiens fut le « pro-français », le « pro-américain », le « nationaliste réactionnaire », le « traître à la patrie », le « contre-révolutionnaire », le « révisionniste anti-parti », le « dissident », le « blogueur », le « paysan indigné » (dân oan), en bref le compatriote qui ne fut pas de son bord, qu’il fut modéré ou radical, pauvre ou riche [9]. Pham Quynh (1892-1945), Ngo Dinh Khoi (1885-1945), Bui Quang Chieu (1872-1945), Nguyen Ngoc Son (1902-1945),  Nguyen The Nghiep (1906-1945), Ta Thu Thau (1906-1945), Truong Tu Anh (1914-1946?), Huynh Phu So (1919-1947), Khai Hung (1896-1947), Nhuong Tong (1904-1949), Tran Van Van (1908-1966), Nguyen Van Bong (1929-1971), Tran Van Ba (1945-1985)… la liste des « réactionnaires » passés par les armes est longue. Forcément longue et comprenant de très nombreux anonymes si l’on considère les purges de 1948 (affaire H122) et la réforme agraire radicale de 1954-1956. Ceux qui rêvaient d’un autre Viêt-Nam non communiste, pacifique, solidaire, libéral voire progressiste (un socialisme, une troisième voie non léniniste) ont été jusqu’à aujourd’hui la cible directe, précise et sans limite, des services de sécurité communistes. Ils ont été assassinés, emprisonnés, torturés, neutralisés, démobilisés, décervelés… méprisés et jetés sciemment aux oubliettes de l’histoire [10].

Aux yeux des vainqueurs, l’autre n’existe pas et n’a jamais existé. Il ne fut que « valet », « laquais » ou « fantoche ». Cette tournure d’esprit a engendré dans l’immédiate après-guerre la rééducation politique, les pelotons d’exécution et les camps de la mort lente. Si l’autre n’est rien, ne vaut rien, sa déchéance et sa mort ne pesaient pas lourd dans la balance d’une guerre prolongée après la fin officielle du conflit. Mais, on peut aussi considérer que l’autre, son existence, ses réalisations, ses espérances, ses valeurs étaient impossibles à voir du côté des communistes vietnamiens embrigadés dans la logique sectaire du marxisme-léninisme-maoïsme et persuadés par l’efficacité du communisme de guerre comme « pratique scientifique » du combat alliant violence révolutionnaire, résistance anti-impérialiste, terrorisme urbain et villageois, élimination permanente des « traîtres », purge à l’intérieur du Parti lui-même pour qui veut bien se pencher sur l’histoire interne du communisme vietnamien [11].

Pour les dirigeants de Hanoi, il n’y a toujours qu’un Viêt-Nam, il n’y a qu’un Parti et l’ensemble est un tout… une totalité trompeuse et prisonnière de lourds préjugés politiques façonnés par la praxis léniniste, celle d’un communisme sans concession et sans compassion marqué par la violence et l’assassinat des opposants. Relisons l’analyse historiographique de Nguyen The Anh :

En proclamant que les Vietnamiens sont obligés de combattre pour préserver la paix et protéger leur unité et leur indépendance, les historiens de Hanoi se donnent par conséquent pour tâche d’écrire une histoire de l’unité nationale qui doit s’étendre comme un tout homogène des origines légendaires à l’époque contemporaine. La réaction commune à la menace de l’intervention étrangère devient ainsi un concept significatif de l’historiographie vietnamienne, c’est elle qui permet d’unifier les Vietnamiens en une société unique. Elle apparaît aussi comme un moyen pour aplanir et supprimer les divisions internes. [12]

Mais cette exigence de totalité ne reflète qu’une unité de façade car le PCV est, depuis les années cinquante, traversé de fissures liées directement à son histoire politique, à sa pratique de la guerre, à ses méthodes de gouvernement… [13] Le 30 avril a permis de voir dans la presse officielle que lorsque Le Duan est cité, Vo Nguyen Giap disparaît et réciproquement [14]. Y a-t-il encore des partisans d’un « socialisme à visage humain » (illusion intellectuelle?) à l’intérieur de l’appareil policier qu’est devenu le Parti au fil du temps ? Sans doute, mais leur voix, pas plus que celle des dissidents déclarés, n’est appréciée à leur juste valeur ou n’est considérée avec sérieux comme l’a démontré l’affaire de la refonte de la constitution [15]. Ils sont ligotés par le régime policier, par les maigres responsabilités et les petits privilèges chèrement acquis qu’ils peuvent risquer de perdre en entrant dans la dissidence. On les comprend, le déclassement social et la marginalisation guettent le protestataire. Ceux qui ont de bonnes idées ne peuvent survivre dans ce régime sans abîmer leur santé physique et psychologique. Ils ne peuvent faire le poids devant ce que l’on appelait jadis en URSS la Nomenklatura, aujourd’hui les puissants millionnaires des factions politico-économiques à la tête de l’Etat-parti. Mais ils peuvent « sauver leur peau » en jonglant avec les rouages de l’appareil.

La critique est bien entendu possible au Viêt-Nam, les désaccords peuvent s’exprimer sur les canaux non officiels de la blogosphère ou les réseaux sociaux comme l’explique l’écrivaine Trang Ha dans un entretien sur Radio France Internationale à l’occasion du 30 avril [16]. La presse officielle est sous surveillance et l’auto-censure récurrente. La presse indépendante est harcelée et agressée comme le démontre l’action policière illégale contre le journaliste Pham Chi Dung le jour même de la commémoration du 30 avril [17]. Il fallait l’empêcher de faire son travail. La limite, le fil rouge reste la politique, un domaine exclusivement réservé aux membres du PCV (raison pour laquelle un dissident notoire déclara en 2013 vouloir adhérer au parti pour faire bouger les lignes de l’intérieur [18]). Ceux qui ont en tête le projet d’un autre Viêt-Nam plus viable, débarrassé de la violence symbolique, libéré de l’agressivité idéologique, construit sur des valeurs humanistes, ouvert sur le partage des expériences, n’ont qu’à bien se tenir. Pour tous ceux là, lorsque la violence symbolique ne suffit plus, elle devient concrète et brutale. Combien de coups de matraque et de gifles contre les dissidents, les blogueurs, les activistes pro-démocrates, les journalistes indépendants, les paysannes dépossédées ? Le « Viêt-Nam est un et indivisible » disait l’Oncle Hô, certes cette belle image a pris tout son sens avec la réunification du point de vue géographique. Mais le Viêt-Nam reste divisé d’une façon sournoise et invisible. Il ne peut être viable indéfiniment avec la « négation de l’autre », celui qui d’ennemi intérieur en rebelle anonyme prend de plus en plus la forme d’une espérance transnationale. L’écrivaine Trang Ha porte une regard lucide sur sa génération :

En réalité, en tant qu’écrivain, je me sens déchirée. Depuis 40 ans, la blessure provoquée par la guerre n’est pas cicatrisée. Cette blessure existe toujours chez les gens qui réfléchissent sur la destinée de notre peuple. Depuis des années, les Vietnamiens parlent de la réconciliation nationale. Les gens dans le pays ainsi que la diaspora disent que nous sommes tous Vietnamiens, que nous parlons la même langue, que nous avons la même couleur de peau, la même volonté et la même ferveur pour construire le pays. Que sous sommes tous patriotes.

Ce sont de belles paroles mais la réalité est tout autre. Il existe plusieurs obstacles : des points de vue divergents et aussi les chocs culturels entre les générations. Ceux qui sont nés en 1975, comme moi, ont déjà 40 ans. Et nous n’avons pas fait grand-chose pour contribuer à surmonter ces obstacles et à effacer les divisions. La guerre, mais aussi les conflits et la discrimination entre les Vietnamiens, ont créé la blessure [19].

Saigon s’est embellie après des décennies de souffrance. Elle a retrouvé sa puissance moderniste et sa gouaille moqueuse pour s’affranchir de cette violence symbolique. Bien des Saigonnais le savent : sans le régime républicain entre 1955 et 1975, sans les « fantoches », pas d’Ho Chi Minh-Ville d’aujourd’hui. Sans ce « chancre dissident » de plus de trois cent ans, ce carrefour marchand et cosmopolite, riche de mille expériences, le Viêt-Nam n’aurait pu atténuer ses souffrances et réduire sa misère d’après-guerre. En 1946, Nguyen Binh voulait « détruire Saigon » avec déjà ce projet d’en faire la ville d’Ho Chi Minh. En 1975, les communistes nord-vietnamiens, époustouflés devant tant de confort matériel et choqués de tant de liberté intellectuelle, se sont appropriés cette hérésie tout en la niant. Autant dire que Saigon a, ce jour historique du 30 avril 1975, pour ainsi dire « libéré » le vainqueur.

En ce 30 avril 2015, il fallait pour sûr remercier les vétérans pour leur immense sacrifice mais il fallait aussi remercier Saigon pour ses acquis, sa culture et ses nombreux relais à l’extérieur du pays dans les communautés exilées. Qu’en est-il ici ? [20] Dans la presse des pays démocratiques, le vieux mythe de la « libération du Sud » tend à s’effondrer devant l’arrogance du nouveau capitalisme de l’État-Parti. Ceux qui célèbrent encore aujourd’hui le 30 avril comme une évidence polémologique aux côtés du régime policier actuel ne se rendent pas compte du mal qu’ils font aux opprimés (qu’ils soutenaient pourtant pendant la guerre), aux dissidents harcelés, aux paysans déshérités, aux révolutionnaires méprisés, aux contestataires anonymes, aux progressistes non autoritaires, aux ouvrières en grève, aux opposants à l’expansionnisme chinois… et qu’ils appuient, en relayant tout de go le discours officiel de l’État-parti, le suicide d’une nation.

FG, 02/05/2015. MàJ le 04/05/2015.

Notes

[1] Voir par exemple : Tran Tri Minh Ha / AFP HCM-Ville, Le Vietnam dénonce les «crimes barbares» des É.-U., 40 ans après la guerre, La Presse, 30/04/2015 ; Le Vietnam dénonce les «crimes barbares» des Etats-Unis 40 ans après la guerre, Libération, 30/04/1975.

[2] On n’évoque parfois jusqu’à cinq millions de morts pour les trente années de guerre. Comme aucun chiffre officiel n’a été donné par les autorités, il reste difficile de mesurer l’étendue de ce désastre humain.

[3] Trinh Cong Son, « Gia tài cua Me » (L’Héritage de la mère), à écouter en ligne : Gia Tài Của Mẹ – Trịnh Công Sơn ca

[4] Voir l’exemple offert sur le site personnel de Vu Duc Tung : Hướng dẫn khai lý lịch đảng, 29/07/2013.

[5] Les études de Pierre Asselin, Christopher E. Goscha, Shawn McHale, Lien-Hang T. Nguyen, Peter Zinoman ont contribué à renouveler l’histoire de la guerre entre 1945 et 1975. Il reste toutefois à explorer la guerre vue du Sud à travers ses diverses contestations et/ou appuis exposées dans la presse.

[6] Nous entendons ce concept emprunté à Pierre Bourdieu de façon élargie à la croisée de la sociologie et de l’histoire.

[7] Didier Bigo, « Disparitions, coercition et violence symbolique », Cultures & Conflits [En ligne], 13-14 | printemps-été 1994, mis en ligne le 02 janvier 2002, consulté le 03 mai 2015.

[8] Vidal Gilles, « Négation de l’autre et violence institutionnelle », Champ psy 1/2004 (no 33) , p. 105-116.

[9] Guillemot, François (2013), « Vraie et fausse contre-révolution au Nord-Vietnam : de l’invention et de l’usage de ‘l’ennemi intérieur’ 1945-1967 », in Stéphane Courtois & Christopher E. Goscha (Ed.), Revue Communisme : Vietnam, de l’insurrection à la dictature 1920-2012, Paris, Editions Vendémiaire, 2013, pp. 259-302.

[10] Relisons les récits de prisonniers vietnamiens des camps de rééducation pour mieux saisir la sociologie des réprouvés du régime. Parmi ces récits : Nguyen Huu Giao, Le livre de Giao, Paris, La Table ronde, 2004 ; Nguyen Huu Le, Je dois vivre ! Chroniques du goulag Hô-Chi-Minh, 1975-1988, Paris, Les Indes savantes, 2014.

[11] Quelques-uns de ces aspects sont abordés dans l’étude de Céline Marangé, Le communisme vietnamien 1919-1991. Construction d’un État-nation entre Moscou et Pékin, Paris, Presses de Sciences Po, 2012.

[12] Nguyen The Anh : Le Viêt Nam : une société unique ?, La Revue des Ressources, 03/02/2011.

[13] Une socio-histoire des pratiques gouvernementales du communisme vietnamien serait intéressante à mener pour mieux comprendre les acteurs, les interactions et les concepts qui ont permis la réunification par la force.

[14] Un fait bien souligné par Tran Huu Dung sur son site Viet Studies : « Chiến tranh » vẫn chưa chấm dứt!: Lê Đức Anh khen Lê Duẫn, không nói gì đến Võ Nguyên Giáp: Đại tướng Lê Đức Anh: Lòng nhân ái làm nên 30/4/1975 (VNN 29-4-15) Lê Khả Phiêu chỉ biết ơn Võ Nguyên Giáp, không nói gì đến Lê Duẫn: Nguyên Tổng bí thư nhớ mật lệnh của Đại tướng (VNN 29-4-15) — Mấy vị tướng khác cũng chỉ khen ông Giáp: Với tôi, Võ Nguyên Giáp không chỉ là một vị tướng (VOV 27-4-15).

[15] Voir sur nos billet sur Mémoires d’Indochine : La constitution vietnamienne de 2013 confrontée au monde réel : choix pragmatique ou réflexe protectionniste ?, 01/12/2013 ; L’affaire de la refonte de la constitution vietnamienne : Fin de Parti ou fin de partie ?, 05/03/2013.

[16] Christophe Carmarans, Vietnam: « La blessure de la guerre n’est pas cicatrisée », entretien avec Trang Ha, RFI, 29/04/2015.

[17] Ecouter le témoignage téléphonique de Pham Chi Dung : Việt Nam : Công an sách nhiễu nhà báo Phạm Chí Dũng, RFI, 30/04/2015.

[18] Hoà Ái, Ông Lê Thăng Long tuyên bố muốn gia nhập đảng CSVN, RFA, 24/12/2013.

[19] Cf. entretien avec Trang Ha, art. cit., RFI, 29/04/2015.

[20] Aperçu sur notre page : Réflexions sur le 30 avril… L’Humanité titrait sans ambages son numéro spécial : 30 avril 1975. Vietnam enfin libre : « J’ai cru à une image du journal il y a 40 ans, et puis non, j’ai failli m’étrangler ! » dit un internaute dans les commentaires.

Quelques réflexions sur le 30 avril…

Pour relayer le message du Vietnam Studies Group intitulé « Some Reflections on April 30th », initié par Judith Henchy, et poursuivre notre réflexion sur cette date historique voici quelques articles en ligne. Débats et discussions dans la presse occidentale mais pas au Viêt-Nam. Rappelons le cas du journaliste indépendant Pham Chi Dung :

Le 30 avril 2015, la police de Ho Chi Minh ville a encerclé le domicile du journaliste indépendant et héros de l’information Pham Chi Dung et l’a brutalement empêché de quitter les lieux. Reporters sans frontières (RSF) relaie l’appel de détresse lancé par Pham Chi Dung et exhorte la police à cesser le harcèlement contre le journaliste et sa famille (source : RSF, 30/04/2015).

En anglais

En français

[à suivre]

GS Lê Xuân Khoa : “Dân tộc không thể mạnh nếu cứ thù nhau”

[ndlr] Entretien de la BBC avec le professeur Lê Xuân Khoa sur les deux visions de la guerre et du patriotisme, le rôle du communisme international, le destin du Viêt-Nam face à la Chine et l’importante question de la réconciliation nationale.

Từ miền Nam California, ông Lê Xuân Khoa, cựu giáo sư Đại học John Hopkins, đã trao đổi với BBC một số vấn đề xung quanh cuộc chiến giữa hai miền nhân kỷ niệm 40 năm ngày 30/4.

GsLeXuanKhoa_BBC2015
Le professeur Lê Xuân Khoa © 2015 BBC – Cliquez sur l’image pour accéder à la vidéo

BBC: Dưới góc nhìn của một nhà nghiên cứu thì ngày 30/4 có ý nghĩa như thế nào trong tiến trình lịch sử của dân tộc? Đó là ngày Chiến thắng, ngày Quốc hận, ngày Thống nhất hay ngày đánh dấu sự chia rẽ sâu sắc của dân tộc không thể nào hàn gắn được?

GS Lê Xuân Khoa: Gọi là Ngày Chiến thắng hay Quốc hận là tùy theo đứng về phía thắng trận hay thua trận. Về phía thắng trận, càng ngày về sau chữ chiến thắng nó mất dần ý nghĩa đi. Ngay cả trong nội bộ phía thắng cũng thấy nó mất đi ý nghĩa. Tại vi sau khi thắng trận không bao lâu thì các lãnh đạo miền Bắc có sự bội ước với miền Nam, tức là bản chất giải phóng miền Nam. Thứ hai là họ áp dụng chế độ đi ngược lại nguyện vọng của nhân dân. Có lẽ vì thế những năm sau này người ta dùng nhiều hơn từ Thống nhất.

Lire la suite : BBC, 28/04/2015.

Voir également : Gs Lê Xuân Khoa, Ba mươi năm gọi tên gì cho cuộc chiến?, BBC, 15/02/2005.

Bùi Tín : Nhân ngày 30/4 – Những món nợ không sao trả nổi

[ndlr] A l’occasion de la commémoration du 30 avril, le colonel et journaliste Bui Tin revient sur la « dette » du Parti communiste envers le peuple vietnamien. Un sujet rarement évoqué.

Nhân kỷ niệm 40 năm ngày 30/4, Bộ Chính trị Đảng CSVN chủ trương tổ chức kỷ niệm trọng thể « Ngày toàn thắng », « Ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước », với những diễn văn cao ngạo đầy mỹ từ sáo rỗng, cờ quạt màu mè, trống kèn ầm ỹ, duyệt binh lên gân, pháo bông lóe mắt.

BuiTin_30-04-1975
Le colonel Bùi Tín en train de rédiger un article au sein du Palais de l’Indépendance le 30 avril 1975 © DR

Tất cả chỉ để phủ lấp tình trạng bi thảm của một đất nước lạc hậu về mọi mặt: giáo dục trì trệ, y tế bệ rạc, khoa học kỹ thuật chậm tiến, xã hội đầy bất công, đảng cầm quyền đầy sai lầm và tội lỗi trước dân tộc và nhân dân, với cả một lớp cường hào CS ngang nhiên ăn cắp tài sản quốc gia để trở thành tầng lớp địa chủ CS, tư sản mại bản CS vượt rất xa các đại điền chủ – tư bản lớn nhất thời Pháp thuộc.

[…]

Nếu nói đến những món nợ của Đảng CSVN với nhân dân Việt Nam trong 70 năm qua thì thật sự không sao kể ra hết được. Nợ thì phải trả. Đó là lẽ công bằng của cuộc sống. Nhân dịp kỷ niệm ngày 30/4 chỉ xin kể thêm những món nợ cơ bản nhất.

Với hàng mấy triệu lượt chiến sỹ QĐND được đảng kêu gọi nhập ngũ để vào Nam chiến đấu, với hứa hẹn của đảng là hy sinh mạng quý của mỗi người là xứng đáng để tổ quốc hoàn toàn độc lập, xã hội sẽ ấm no, hạnh phúc. Với hy vọng ấy hàng triệu thanh niên đã lao vào khói lửa, sẵn sàng sinh Bắc tử Nam, để đến nay xã hội lạc hậu, nhân dân nghèo khổ so với các nước xung quanh đến thế này ư? Để bọn bành trướng lấn lướt láo xược đến thế này ư? Bộ Chính trị làm sao trả được món nợ cực lớn này khi vong linh của hàng triệu liệt sỹ hiện về chất vấn. Họ thường thắp hương trước đài liệt sỹ mà không hề cảm thấy có tội lỗi với hương hồn các liệt sỹ đã bị họ lừa dối.

Với nhân dân miền Nam nước ta, món nợ lớn của Đảng CSVN là ở điểm then chốt như sau. Trong Hiệp định Geneve (tháng 7-1954) và Hiệp định Paris (tháng 1-1973) chính quyền CS Hà Nội đã cùng các bên long trọng cam kết « tôn trọng quyền dân tộc tự quyết » được ghi rõ trong Hiến chương của Liên Hiệp Quốc, cam kết « tôn trọng quyền tự quyết của nhân dân miền Nam Việt Nam », bảo đảm « nhân dân mỗi miền có quyền tự do lựa chọn chế độ chính trị không có sự can thiệp của bên ngoài », cam kết « không đe dọa dùng vũ lực và không dùng vũ lực ». Hiệp định Paris còn quy định « ngừng bắn tại chỗ », « các bên không nhập thêm vũ khí vào vùng đóng quân của mỗi bên », « thay thế vũ khí hư hỏng có kiểm soát quốc tế, theo tỷ lệ một đổi một ». Cam kết trên đây không những là cam kết với nhân dân miền Nam, mà còn với nhân dân cả nước, và là cam kết chung với cả cộng đồng quốc tế. Nhưng họ đã chủ trương vi phạm ngay từ trước khi ký kết.

Đảng CSVN đã phản bội lời cam kết này trước hết và và nghiêm trọng hơn hết là với nhân dân sống ở miền Nam, kể cả hàng triệu nhân dân miền bắc đã di cư vào Nam, bỏ phiếu bằng đôi chân 20 năm trước, rồi tiếp đó lại phải lao ra biển thành « thuyền nhân ». Món nợ này đối với đồng bào ta ở miền Nam là rất lớn, vì đây là nạn nhân trực tiếp của cuộc xâm lăng phi pháp, là nạn nhân bi thảm của sự cam kết giả dối tôn trọng quyền tự quyết của nhân dân miền Nam, rồi cam kết hão về hòa hợp, hòa giải dân tộc, lại còn hứa hươu hứa vượn về thành lập Hội đồng Quốc gia Hòa giải và Hòa hợp Dân tộc với 3 thành phần ngang nhau ở miền Nam, và cam kết quan hệ 2 miền Bắc – Nam sẽ « không bên nào cưỡng ép hoặc thôn tính bên nào ». Thảm kịch « tù cải tạo » là một món nợ cực lớn nữa đối với đồng bào ở miền Nam nước ta.

Lire l’article : VOA, 29/04/2015.

  • Voir également : Hòa hợp hòa giải dân tộc?, RFA, 30/04/2013. (entretien de Mặc Lâm avec Bùi Tín il y a deux ans sur la question de la réconciliation nationale).

Diễn văn của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Lễ kỷ niệm ngày 30/4

[ndlr] Discours officiel du Premier ministre Nguyen Tan Dung à l’occasion de la commémoration du 30 avril dans la ligne la plus orthodoxe de l’Etat-parti. Une source historique à mettre en parallèle de la déclaration des organisations indépendantes appartenant à la société civile.

(Chinhphu.vn) – Cổng TTĐT Chính phủ trân trọng giới thiệu diễn văn của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng tại Lễ mít tinh, diễu binh, diễu hành chào mừng kỷ niệm 40 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh sáng 30/4/2015.

ThuTuongNguyenTanDung_30-04-2015
Thủ tướng đọc diễn văn tại Lễ kỷ niệm © VGP/Nhật Bắc

Phát huy tinh thần Đại thắng mùa Xuân 1975, phấn đấu xây dựng đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn

Diễn văn của đồng chí Nguyễn Tấn Dũng, Ủy viên Bộ Chính trị,  Thủ tướng Chính phủ tại Lễ kỷ niệm 40 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước

(30/4/1975-30/4/2015)

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 30 tháng 4 năm 2015

——————————-

Thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam,

Thưa các đồng chí Lão thành cách mạng, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, các Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân,

Thưa các vị khách quốc tế,

Thưa đồng bào, đồng chí và quý vị đại biểu,

Thưa đồng bào, đồng chí và quý vị đại biểu,

Hôm nay, trong không khí hào hùng của những ngày tháng Tư lịch sử, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta phấn khởi, tự hào tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 40 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tôi thân ái gửi tới các đồng chí Lão thành cách mạng, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, các Anh hùng lực lượng vũ trang; Cán bộ chiến sĩ Quân đội Nhân dân, Công an Nhân dân; các vị khách quốc tế, quý vị đại biểu và đồng bào, đồng chí trong cả nước lời thăm hỏi thân thiết và lời chúc tốt đẹp nhất.

Đại thắng mùa Xuân năm 1975 là một trang sử hào hùng trong lịch sử dựng nước và giữ nước vĩ đại của dân tộc ta. Chúng ta đã hoàn thành được sứ mệnh lịch sử vẻ vang là giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, đưa nước ta bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên của độc lập, thống nhất và cùng nhau xây dựng một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa – dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Trong thời khắc thiêng liêng, xúc động này, Đảng, Nhà nước, toàn dân, toàn quân ta thành kính tưởng nhớ và đời đời biết ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại – Lãnh tụ thiên tài, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới – Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, non sông đất nước ta. Chúng ta mãi mãi tưởng nhớ và tri ân các nhà Lãnh đạo tiền bối kiệt xuất của Đảng – của dân tộc; các anh hùng liệt sĩ và đồng chí, đồng bào ta đã anh dũng hy sinh, cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp đấu tranh vì độc lập, tự do và thống nhất đất nước. Chúng ta luôn ghi nhớ và biết ơn các đồng chí Lão thành cách mạng, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, các Anh hùng lực lượng vũ trang, các thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, gia đình có công với nước, các cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến cùng đồng bào, đồng chí trên mọi miền đất nước, đồng bào ta ở nước ngoài đã cống hiến máu xương, trí tuệ, tài năng, công sức, của cải cho cuộc kháng chiến cứu nước vĩ đại. Tại buổi Lễ trọng thể này, một lần nữa chúng ta chân thành cảm ơn các nước xã hội chủ nghĩa nhất là Liên Xô, Trung Quốc; các Chính phủ, các phong trào, các tổ chức và nhân dân yêu chuộng hòa bình, tiến bộ trên thế giới đã nhiệt thành ủng hộ, dành những tình cảm và sự giúp đỡ quý báu cả về tinh thần, vật chất cho cuộc đấu tranh chính nghĩa, giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước của Việt Nam chúng ta.

Thưa đồng bào, đồng chí và quý vị đại biểu,

Sau khi kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, nhân dân Việt Nam có quyền thực hiện khát vọng thiêng liêng của mình là được sống trong một đất nước hòa bình, thống nhất, độc lập, tự do, hạnh phúc và có quan hệ bình đẳng, hữu nghị với tất cả các quốc gia trên thế giới. Nhưng Đế quốc Mỹ đã ngang nhiên áp đặt chế độ thực dân kiểu mới, biến miền Nam Việt Nam thành căn cứ quân sự của Mỹ, đàn áp tàn bạo Cách mạng miền Nam và tiến hành chiến tranh phá hoại khốc liệt ở miền Bắc. Chúng đã gây ra biết bao tội ác dã man, biết bao đau thương, mất mát đối với đồng bào ta, đất nước ta. Tổ quốc ta đã phải trải qua những thử thách cực kỳ nghiêm trọng.

Song, nhân dân Việt Nam quyết không sợ. Không có gì quí hơn độc lập tự do. Thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ. Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành mệnh lệnh thiêng liêng của lý trí và trái tim của mỗi người Việt Nam.

Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Bác Hồ kính yêu, quân và dân cả nước đã vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, kiên cường, sáng tạo, anh dũng chiến đấu, hy sinh, lập nên những chiến công oanh liệt, đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào mà đỉnh cao là cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, kết thúc bằng sự toàn thắng của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, Bắc – Nam sum họp một nhà. Đồng bào ta tràn ngập niềm vui trong Ngày đại thắng. Thắng lợi vĩ đại này đã làm nức lòng bè bạn gần xa và nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới.

Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước là thắng lợi của lòng yêu nước nồng nàn – của khát vọng hòa bình, độc lập, tự do và thống nhất đất nước của đồng bào ta; của đường lối và nghệ thuật quân sự Việt Nam dưới sự lãnh đạo đúng đắn, tài tình, sáng tạo của Đảng ta; của sức mạnh tổng hợp của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; của lòng trung thành tuyệt đối và tinh thần quyết chiến, quyết thắng của các Lực lượng vũ trang nhân dân với  tài chỉ huy thao lược của các vị Tướng lĩnh tài ba; của tình hữu nghị và sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn, hiệu quả của bạn bè quốc tế; của liên minh chiến đấu kề vai sát cánh chống kẻ thù chung của nhân dân ba nước Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia.

Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước có ý nghĩa lịch sử trọng đại. Báo cáo Chính trị do đồng chí Tổng Bí thư Lê Duẩn trình bày tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng ngày 14-12-1976 đã khẳng định “Năm tháng sẽ trôi qua, nhưng thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc ta như một trong những trang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người, và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc”.

Sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, đất nước ta đứng trước muôn vàn khó khăn thách thức. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và sự đoàn kết nhất trí, nỗ lực phấn đấu của toàn dân, toàn quân, chúng ta đã tập trung sức khắc phục hậu quả nặng nề của chiến tranh, phá thế bao vây cấm vận, anh dũng kiên cường chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, biên giới phía Tây Nam, giúp nhân dân Cam-pu-chia thoát khỏi họa diệt chủng và tiến hành công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thưa đồng bào, đồng chí và quý vị đại biểu,

Sau 30 năm thực hiện đường lối đổi mới, chúng ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Nước ta đã thoát khỏi tình trạng kém phát triển, trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình. Tăng trưởng kinh tế bình quân đạt gần 7%/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, công nghiệp và dịch vụ đã chiếm 83% trong tổng GDP. Quy mô và tiềm lực của nền kinh tế không ngừng tăng lên; GDP tăng gấp gần 7 lần và kim ngạch xuất khẩu tăng gấp hơn 200 lần. GDP bình quân đầu người năm 2015 đạt khoảng 2.200 USD. Kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội phát triển khá nhanh với nhiều công trình hiện đại, tạo diện mạo mới cho đất nước.

Tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa và công cuộc xây dựng nông thôn mới đạt được nhiều kết quả tích cực. An sinh xã hội cơ bản được bảo đảm, phúc lợi xã hội và đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt. Tỉ lệ hộ nghèo giảm mạnh, còn dưới 6%. Đã có hơn 98% số hộ gia đình được sử dụng điện lưới quốc gia. Tuổi thọ trung bình tăng từ 64,8 tuổi năm 1986 lên khoảng 73,5 tuổi năm 2015. Đã hoàn thành trước thời hạn nhiều Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ của Liên hợp quốc.

Quốc phòng an ninh được tăng cường, chủ quyền quốc gia được giữ vững. Công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế được chủ động đẩy mạnh và đạt nhiều kết quả tích cực. Đến nay nước ta đã có quan hệ ngoại giao, thương mại và đầu tư với hầu hết các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới; hiện có hơn 18.200 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài với tổng số vốn đăng ký 256 tỷ USD. Vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được nâng cao. Chúng ta chân thành cảm ơn và mong muốn tiếp tục nhận được sự ủng hộ, giúp đỡ và hợp tác hiệu quả của cộng đồng quốc tế.

Công tác xây dựng Đảng, xây dựng nhà nước pháp quyền, xây dựng hệ thống chính trị được đẩy mạnh và dân chủ xã hội chủ nghĩa ngày càng được phát huy. Khối đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố và tăng cường.

Trong những năm vừa qua, trước tác động tiêu cực của khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu, chúng ta đã thực hiện được mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý và bảo đảm an sinh xã hội.

Thành tựu đạt được trên các lĩnh vực trong 40 năm qua đã tạo cơ sở và tiền đề quan trọng, quý báu để nước ta tiếp tục đổi mới và phát triển mạnh mẽ, toàn diện hơn nữa trong giai đoạn mới.

Bên cạnh những thành tựu và tiến bộ đạt được, chúng ta cũng nghiêm túc nhìn nhận: Kinh tế – xã hội phát triển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Việc tạo nền tảng để đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại chưa đáp ứng yêu cầu. Chất lượng tăng trưởng, môi trường kinh doanh và sức cạnh tranh của nền kinh tế còn nhiều hạn chế. Thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa chưa thực sự trở thành động lực mạnh mẽ cho phát triển kinh tế – xã hội. Chất lượng nguồn nhân lực và kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội vẫn chưa đáp ứng kịp yêu cầu. Khoảng cách về trình độ phát triển kinh tế so với nhiều nước trong khu vực chậm được thu hẹp. Văn hoá, xã hội, bảo vệ môi trường nhiều mặt còn yếu kém, khắc phục còn chậm. Khoảng cách giàu nghèo còn lớn. Hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo và quản lý kinh tế – xã hội nhiều mặt còn hạn chế. Hệ thống chính trị đổi mới chưa đồng bộ, năng lực và hiệu quả hoạt động chưa ngang tầm nhiệm vụ. Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí chưa bị đẩy lùi. Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của chúng ta còn nhiều khó khăn, thách thức.

Thưa đồng bào, đồng chí và quý vị đại biểu,

Trong giai đoạn phát triển mới, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đặt ra là rất nặng nề, đan xen cả thuận lợi và khó khăn, thời cơ và thách thức. Phát huy tinh thần của Đại thắng Mùa Xuân năm 1975, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta nguyện cùng nhau chung sức, đồng lòng, nỗ lực phấn đấu tranh thủ thời cơ – thuận lợi, vượt qua khó khăn – thách thức, thực hiện bằng được mong ước của Bác Hồ kính yêu xây dựng đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn – một nước Việt Nam thống nhất, xã hội chủ nghĩa, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và kiên quyết bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ – xứng đáng với sự hy sinh to lớn, cao cả của đồng chí, đồng bào, của các anh hùng liệt sỹ.

Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân – mỗi người chúng ta hãy cùng nhau phát huy cao độ tinh thần yêu nước; đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; tăng cường sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh; bảo đảm ổn định chính trị – xã hội; phát triển kinh tế – xã hội nhanh và bền vững; tạo nền tảng ngày càng vững chắc để sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

Tiếp tục hoàn thiện thể chế và vận hành hiệu quả nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.  Đẩy mạnh thực hiện ba đột phá chiến lược gắn với cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh. Huy động và sử dụng hiệu quả cao nhất các nguồn lực trong và ngoài nước. Phát triển mạnh doanh nghiệp Việt Nam. Tạo mọi thuận lợi để người dân tự do, sáng tạo phát triển sản xuất kinh doanh. Nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế.

Phát triển kinh tế gắn kết chặt chẽ với thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hoá, bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu và đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới. Bảo đảm an sinh xã hội, không ngừng nâng cao phúc lợi xã hội và đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Thực hiện tốt chính sách đối với người có công với nước.

Xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh, thực sự là đạo đức, là văn minh như tâm nguyện của Bác Hồ. Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và đổi mới phương thức lãnh đạo – cầm quyền của Đảng. Tiếp tục hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và phát huy mạnh mẽ quyền dân chủ, tự do của người dân. Đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, năng động, trách nhiệm, lấy phục vụ người dân, doanh nghiệp và lợi ích quốc gia là mục tiêu cao nhất.

Phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu và đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, quan liêu, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ đảng viên; giữ vững và tăng cường niềm tin trong nhân dân, củng cố mối quan hệ mật thiết và sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với nhân dân, giữa nhân dân với Đảng vì đây là cội nguồn sức mạnh của Đảng ta. Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động và phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các Đoàn thể nhân dân.

Tăng cường quốc phòng, an ninh. Bảo đảm chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ và trật tự, an toàn xã hội. Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững mạnh.

Thực hiện hiệu quả đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập, hợp tác quốc tế vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Tạo môi trường và điều kiện thuận lợi để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Với truyền thống hòa hiếu của dân tộc Việt Nam, chúng ta nhất quán thực hiện chủ trương khép lại quá khứ, hướng tới tương lai – Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế; hợp tác bình đẳng, cùng có lợi; tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc; tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; góp phần vào sự nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới.

Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công, đồng bào ta ở trong nước cũng như ở nước ngoài, mỗi người chúng ta hãy nêu cao tinh thần dân tộc, lòng yêu nước thương nòi, truyền thống nhân nghĩa, khoan dung, không phân biệt quá khứ, vượt lên trên những khác biệt, cùng nhau chân thành hòa hợp dân tộc, vun đắp và phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, tất cả vì một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ, giàu mạnh như mong muốn cuối cùng trong Di chúc thiêng liêng của Bác Hồ kính yêu.

Thưa đồng bào, đồng chí và quý vị đại biểu,

Hôm nay, kỷ niệm 40 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước cũng là dịp chào mừng Ngày quốc tế Lao động 1-5, chúng ta chân thành cảm ơn và bày tỏ tình đoàn kết với Người lao động trên toàn thế giới đã ủng hộ, giúp đỡ Việt Nam và đang đấu tranh vì hòa bình, phát triển, công bằng và tiến bộ trên thế giới.

Chúng ta nhiệt liệt chúc mừng, biểu dương, tôn vinh tất cả những Người lao động đang hăng say làm việc, cống hiến trong các lĩnh vực, trên mọi miền của đất nước và những cán bộ, chiến sĩ đang ngày đêm bảo vệ biên cương, hải đảo của Tổ quốc và cuộc sống bình yên của nhân dân.

Đảng, Nhà nước, nhân dân ta đặt trọn niềm tin và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để thế hệ trẻ Việt Nam nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão, xung kích, sáng tạo; làm chủ khoa học, công nghệ hiện đại; không ngừng phát triển văn hóa, nâng cao đạo đức, lối sống; kế tục xứng đáng sự nghiệp cách mạng vẻ vang của các thế hệ cha anh, đi đầu trong công cuộc đổi mới và phát triển đất nước, đưa dân tộc ta – đất nước ta tiến cùng thời đại.

Năm 2015, Việt Nam có nhiều ngày Lễ lớn và sự kiện quan trọng. Phát huy truyền thống vẻ vang của dân tộc ta, của Đảng ta, của các Lực lượng vũ trang nhân dân anh hùng và tinh thần Đại thắng Mùa Xuân năm 1975, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân nỗ lực thực hiện đạt kết quả cao nhất kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2011 – 2015 và tổ chức thành công Đại hội Đảng các cấp, Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng. Phấn đấu thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trọng đại – vinh quang trong giai đoạn phát triển mới mà Cương lĩnh của Đảng và Hiến pháp đã đề ra.

Tinh thần Đại thắng Mùa Xuân năm 1975 bất diệt

Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh muôn năm

Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam muôn năm

Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta

Xin chúc đồng bào, đồng chí và quý vị đại biểu sức khỏe, hạnh phúc, thành công.

Xin trân trọng cảm ơn./.

Source : Chinh Phu, 30/04/2015. Voir aussi sur le site du quotidien en ligne Ha Noi Moi, 30/04/2015.

Source de l’image à la une : Toàn cảnh lễ mít tinh diễu binh, diễu hành mừng Chiến thắng 30/4, Kien Truc, 30/04/2015.

Nguyen Duy Vinh : Entre la célébration et le deuil national [Le Devoir]

30-04-1975[ndlr] « La chute de Saïgon, quarante ans plus tard », témoignage de Nguyen Duy Vinh, ingénieur à la retraite à Montréal pour mieux comprendre la fuite.

Le 30 avril 1975 marqua la fin de la guerre du Vietnam. Pendant que les tanks soviétiques T-54 de l’armée populaire du Nord-Vietnam déferlaient sur la ville de Saïgon, l’exode des Vietnamiens qui avait débuté quelques semaines auparavant se poursuivit de façon plus intense. Aujourd’hui, 40 ans plus tard, alors que le gouvernement de la République socialiste du Vietnam (RSVN) continue de célébrer la journée du 30 avril en l’appelant « Journée de la grande victoire et de la libération du Sud-Vietnam », ce jour-là est, pour la plupart des Vietnamiens qui sont originaires du Sud-Vietnam, plutôt rempli de tristesse. Pour les Vietnamiens qui ont perdu leur pays (le Sud-Vietnam), cette journée est commémorée chaque année dans différentes communautés vietnamiennes de la diaspora comme une Journée de deuil national, Ngay Quoc Han.

Le sénateur Ngô Thanh Hai a réussi à faire adopter récemment un projet de loi par le Sénat du Canada, le S-219. Il a été approuvé par la Chambre des communes et signé par le gouverneur général du Canada le 23 avril. Elle instaure une Journée nationale au Canada pour :

  • commémorer les vies perdues et la souffrance subie lors de l’exode des réfugiés vietnamiens ;
  • souligner l’accueil des réfugiés vietnamiens par la population et le gouvernement, et la gratitude du peuple vietnamien à l’égard de cet accueil, et enfin ;
  • reconnaître les contributions apportées par les Canadiens d’origine vietnamienne à la société canadienne.

Lire la suite : Le Devoir, 30/04/2015.

Trang Hạ : Vietnam, « la blessure de la guerre n’est pas cicatrisée »

[ndlr] Entretien sur RFI avec l’écrivaine Trang Hạ. Extraits.

Née en 1975, Trang Ha a écrit une quinzaine de livres dont plusieurs best-sellers au Vietnam. Alors que son pays célèbre aujourd’hui le 40e anniversaire de la fin de la Guerre, elle estime qu’il reste beaucoup de chemin à parcourir avant de parler d’une véritable réconciliation.

TrangHa
Née en 1975, Trang Ha se montre critique envers son pays, un Vietnam qui n’a pas assez évolué à son goût © RFI

[…]

Pour votre génération, que représente le 30 Avril 1975 ?

J’ai beaucoup réfléchi à cet évènement. A la fois en tant que vietnamienne née en 1975 et en tant qu’écrivain. Mon grand frère est né en 1952, c’est-à-dire avant le début de la campagne de Diên Biên Phu. Moi-même, je suis née en 1975, année du début de la réunification du pays. Mon petit frère est né fin 1978 au moment où la Chine se préparait à provoquer la guerre à la frontière, au nord du pays. On peut donc dire que nos dates de naissance sont des jalons qui marquent les trois grandes guerres au Vietnam. Nous sommes tous trois nés dans l’intervalle d’une guerre. C’est pourquoi l’histoire de notre pays et de notre peuple fait partie de celle de ma famille. Mon père a été soldat avant 1945. Puis il est devenu responsable au ministère de la Défense. Il parle souvent de notre responsabilité envers le pays, le peuple. Voilà l’histoire de ma famille.

En réalité, en tant qu’écrivain, je me sens déchirée. Depuis 40 ans, la blessure provoquée par la guerre n’est pas cicatrisée. Cette blessure existe toujours chez les gens qui réfléchissent sur la destinée de notre peuple. Depuis des années, les Vietnamiens parlent de la réconciliation nationale. Les gens dans le pays ainsi que la diaspora disent que nous sommes tous Vietnamiens, que nous parlons la même langue, que nous avons la même couleur de peau, la même volonté et la même ferveur pour construire le pays. Que sous sommes tous patriotes.

Ce sont de belles paroles mais la réalité est tout autre. Il existe plusieurs obstacles : des points de vue divergents et aussi les chocs culturels entre les générations. Ceux qui sont nés en 1975, comme moi, ont déjà 40 ans. Et nous n’avons pas fait grand-chose pour contribuer à surmonter ces obstacles et à effacer les divisions. La guerre, mais aussi les conflits et la discrimination entre les Vietnamiens, ont créé la blessure.

Lire la suite : RFI, 29/04/2015.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu : “Chúng ta chỉ nói đến thắng – thua thì chưa đủ”

Nguyen-Dinh-Dau[ndlr] A l’âge de 95 ans, le chercheur Nguyen Dinh Dau réaffirme son point de vue sur la réconciliation nationale. Extrait d’un article du quotidien Lao Dong et d’un entretien publié dans le journal Sport et Culture le 13 avril 2015.

“Chúng ta chỉ nói đến thắng – thua thì chưa đủ”

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu chia sẻ tại buổi gặp mặt nhân chứng lịch sử kỷ niệm 40 năm Ngày Giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, do Ban Thường trực UBTƯ MTTQ Việt Nam và Ban Thường trực UB MTTQ Việt Nam TPHCM tổ chức sáng 26.4 tại TPHCM.

Ông Đầu khẳng định:

“Nói về Đại thắng Mùa xuân 30.4.1975, nếu chúng ta chỉ nói đến thắng và thua, nếu chúng ta chỉ nói đến độc lập thống nhất về phương diện lãnh thổ mà chúng ta không có hoặc ít nói đến, hay chúng ta nói chưa đúng về yêu cầu đột phá tinh thần hoà hợp, hoà giải dân tộc thì chưa đủ. Hòa hợp, hòa giải dân tộc để đưa đến thống nhất trong tâm hồn của tất cả con người Việt Nam không phân biệt tôn giáo hay ý thức hệ để hàn gắn vết thương và thăng tiến dân tộc Việt Nam thành một nước hòa bình, độc lập, biết yêu nhau, cùng với thế giới xây dựng hòa bình. Chúng ta đã làm được nhiều việc, chúng ta đã làm gần 100%, và nếu chúng ta xây dựng đoàn kết dân tộc cũng gần bằng 100% thì chúng ta thắng lợi toàn diện”.

Source : Lao Dong, 13/04/2015.

“Hòa hợp là mẫu số chung của dân tộc”

“Sự kiện ngày 30/4/1975 là một trong những thời khắc đặc biệt của lịch sử Việt Nam… Tình yêu quê hương, lòng tự tôn dân tộc luôn giúp cho người Việt Nam hành động thuận theo lẽ phải, theo đại nghĩa và vượt qua những thử thách hiểm nghèo nhất. Vậy nên, mỗi người Việt Nam hôm nay cần phải coi trọng việc hòa hợp dân tộc là một trách nhiệm lịch sử tự nguyện”.

* Từ góc nhìn của một nhà nghiên cứu, ông có nhận xét gì về việc hòa hợp, hòa giải dân tộc bằng văn hóa trong 40 năm qua?

– Nếu không có một nền văn hóa dân tộc mạch lạc, không biết  tôn trọng, đoàn kết và thương yêu nhau thì không thể tồn tại cho đến ngày nay. Và, bảo vệ sự hòa hợp dân tộc bằng văn hóa chính là bảo vệ Tổ quốc, xây dựng văn hóa cũng là xây dựng đất nước.

Theo quan sát của tôi, nền văn hóa chúng ta đã, đang và chắc chắn sẽ được bảo vệ, duy trì và khuếch trương. Nhưng nền văn hóa ấy cần tiếp tục được làm cho sáng rõ để cùng nhau tiến bước trên con đường hòa hợp dân tộc, phát triển đất nước tốt hơn nữa.

* Ông vẫn nói “nhưng”, nghĩa là còn chưa hài lòng?

– Tôi thấy về vấn đề đoàn kết dân tộc bằng văn hóa chúng ta mới có những chỉ thị. Còn nền văn hóa của Việt Nam mang bản sắc như thế nào thì chưa làm sáng rõ ra được. Vì thế, chúng ta cần phải giáo dục, xây dựng không chỉ con người khoa học, con người kinh tế mà cả con người văn hóa nữa. Dù mỗi người có một đường hướng, khuynh hướng chính trị khác nhau, nhưng mẫu số chung là, đều vì tương lai của đất nước Việt Nam.

Có như thế, người Việt Nam mới luôn giữ được bản sắc riêng của mình trong thời đại mới. Bản sắc ấy chính là tình yêu quê hương và lòng tự tôn dân tộc. Tình yêu quê hương, lòng tự tôn dân tộc luôn giúp cho người Việt Nam hành động thuận theo lẽ phải, theo đại nghĩa và vượt qua những thử thách hiểm nghèo nhất. Vậy nên, mỗi người Việt Nam hôm nay cần phải coi trọng việc hòa hợp dân tộc là một trách nhiệm lịch sử tự nguyện.

Đất nước thống nhất không chỉ là sự thống nhất về địa lý, mà quan trọng hơn, là thống nhất lòng người

Lire l’ensemble de l’entretien : The Thao & Van Hoa, 13/04/2015.

La décolonisation et la guerre vécues par les populations du Viêt-Nam, du Laos et du Cambodge