Archives par mot-clé : parti politique

17 juin 2016 – Tưởng niệm anh hùng liệt Sĩ Việt Nam Quốc Dân Đảng

[ndlr] L’hommage annuel à Nguyen Thai Hoc, chef du Parti National du Viêt-Nam guillotiné par les Français le 17 juin 1930 à Yên Bai avec 12 de ses compatriotes en réponse à l’insurrection anticoloniale de février.

NguyenThaiHoc_VNQDD_2016Source : Viet Quoc

Les noms des treize guillotinés

Bùi Tử Toàn

Bùi Văn Chuẩn

Bùi Văn Cửu

Ðào Văn Nhít

Ðỗ Văn Sứ

Hà Văn Lạo

Ngô Văn Du

Nguyễn An

Nguyễn Ðức Thịnh

Nguyễn Như Liên

Nguyễn Thái Học

Nguyễn Văn Tiềm

Phó Ðức Chính

 

VNQDD_17-06-1930Une des seules images de l’exécution des révolutionnaires du Parti Nationaliste. La tête de Nguyen Thai Hoc apparaît entourée d’un cercle. La source de l’image n’est pas mentionnée, elle proviendrait d’un journal franco-vietnamien édité en Indochine en 1930.

Voir aussi :

VNQDĐ 2016 : Unification et nouvelle espérance du nationalisme vietnamien

LogoVNQDD_2016Au mois de janvier 2016 s’est déroulé le XIIe Congrès national du Parti communiste vietnamien (PCV). Au début du mois d’avril, le Parti national du Viêt-Nam (VNQDĐ), son concurrent historique dans la lutte pour l’indépendance, s’est également réuni lors d’un congrès national important à Little Saigon aux États-Unis. Cet événement  que seuls les médias vietnamiens de l’étranger ont relayé (Người Việt, Viễn Đông, Việt Báo, FreeVN.net…) n’a rien d’anodin. Au prix d’un combat opiniâtre très coûteux sur le plan humain, le Parti a survécu et s’est même reconstitué à l’étranger. Il entend se repositionner comme l’une des principales forces d’opposition au régime de parti unique vietnamien.

Fondé le 25 décembre 1927 à Hanoi, le Parti national du Viêt-Nam, parti indépendantiste de type nationaliste-révolutionnaire1, a vu bon nombre de ses militants emprisonnés ou tués par la Sûreté coloniale après l’échec de l’insurrection générale de février 1930. Treize de ses partisans dont Nguyễn Thái Học, le chef du parti, furent guillotinés le 17 juin 1930 à Yên Bái, haut lieu de l’insurrection nationaliste. Des centaines de militants furent envoyés dans les bagnes indochinois et jusqu’en Guyane. Soumis à une terrible répression sanglante, le parti dut sa survie à une poignée de militants exilés en Chine du Sud notamment au Yunnan. Il refit surface au Viêt-Nam (encore colonisé) à la fin des années 30 et redevint très actif sur la scène politique vietnamienne pendant les années 1945-1946 avec sa participation au nouveau pouvoir de la jeune république2 aux côtés du Việt Minh. Selon l’historien Phạm Cao Dương, contrairement au Parti communiste indochinois (PCI), organe dirigeant du Việt Minh, le VNQDĐ n’a pas tenté de s’imposer comme parti unique de la jeune république et de prescrire une seule idéologie (en outre le marxisme-léninisme dont se réclame toujours le PCV) à l’ensemble de la nation.

BanThoNguyenThaiHoc_2015
Autel de Nguyen Thai Hoc lors d’une commémoration des guillotinés de Yen Bay en Californie © DR

En avril 1945, le VNQDĐ s’allia à deux autres partis nationalistes (le Đại Việt Quốc Dân Đảng de Trương Tử Anh et le Đại Việt Dân Chính de Nguyễn Tường Tam) dans un Front des Partis nationalistes (Mặt trận Quốc Dân Đảng3. Pendant une période décisive mais courte, il participa au gouvernement d’union et de résistance dirigé par Hồ Chí Minh (mars-novembre 1946). Tout en collaborant au premier gouvernement pluraliste de la RDVN4, le parti conserva sa forte détestation des Français de retour à Hanoi en mars 1946 après les Accords Sainteny/Hồ Chí Minh. Refusant ces accords avec l’ancien colonisateur, une partie du VNQDĐ fit dissidence pour s’opposer au retour de la France dans le nord du pays5. A partir de juillet 1946, lorsque les troupes d’occupation chinoises quittèrent le nord Viêt-Nam, les forces de Sécurité du Việt Minh lancèrent, sur ordre de Võ Nguyên Giáp, chargé des affaires militaires du gouvernement et de Trường Chinh, secrétaire général du PCI (devenu clandestin en novembre 1945), une vaste opération policière contre l’opposition nationaliste dernier frein à l’instauration de la dictature. Incriminée dans l’affaire dite « Ôn Như Hầu », une sordide affaire de cadavres déterrés dont les assassinats furent attribués au parti nationaliste, la décision du Viêt-Minh/PCI d’en finir avec l’opposition fut généralisée. Lors de son discours au Congrès d’unification d’avril 2016, le professeur Phạm Cao Duơng rappela que son père « s’était sacrifié » (đã hy sinh) en 1946, date du départ de la guerre civile entre Vietnamiens6. A la fois anticolonialiste et anticommuniste, le front QDĐ défendit ses zones de guerre dans le Tonkin et en Annam à la fois contre l’armée régulière de la RDVN (Vệ Quốc Đoàn, ébauche de la future armée populaire) et les forces militaires françaises jusqu’à la fin de l’année 1946.

Photo rare de la cérémonie en hommage à Nguyen Thai Hoc à Hanoi en juin 1946 sur laquelle apparaît le drapeau du Front QDD. © Xua & Nay 2013
Photo rare de la cérémonie en hommage à Nguyen Thai Hoc à Hanoi en juin 1946 sur laquelle apparaît le drapeau du Front QDD. © Xua & Nay 2013

Subissant de plein fouet la répression de la Sûreté du Viêt-Minh (emprisonnement et liquidations physiques), les militants de ce front QDĐ reprirent le chemin de l’exil jusqu’à l’avènement du régime de Bảo Đại en 1949, l’ex-empereur prenant la tête de l’État du Viêt-Nam (Quốc gia Việt Nam, in État anticommuniste concurrent de la RDVN). Une partie de la formation politique décida de rester dans l’ombre n’ayant qu’une confiance relative en l’ex-empereur et sa capacité à établir une république parlementaire à la fois démocratique et sociale. Ils ne furent pas démentis par l’histoire.

Fondamentalement indépendantiste et révolutionnaire, le parti prit peu à peu ses distances avec le gouvernement de Bảo Đại. Entre 1953 et 1956, d’abord dans les zones contrôlées par le Viêt-Minh puis pendant la réforme agraire radicale orchestrée par le Parti des Travailleurs du Viêt-Nam7, de nombreux membres du VNQDĐ furent de nouveau persécutés ainsi que leurs familles. Le VNQDĐ poursuivit sa lutte au Sud de 1954 à 1975 mais comme bon nombre de formations nationalistes, il effectua une traversée du désert sous le régime autocratique de Ngô Đình Diệm. Bon nombre de ses militants furent encore pourchassés ou emprisonnés. Pendant la guerre et ce jusqu’en 1975, la lutte se poursuivit dans le Quảng Ngãi et le Quảng Nam, deux fiefs électoraux du VNQDĐ, contre le FNL Sud Viêt-Nam et les forces communistes nordistes infiltrées.

Sous l’ère républicaine, à partir de 1964, le VNQDĐ entra dans un processus d’atomisation de ses forces. Il ne comptait pas moins de dix branches différentes sous la Seconde République de Nguyễn Văn Thiệu8. Après la chute de Saigon, le VNQDĐ fut interdit comme toutes les autres formations politiques non communistes jugées « réactionnaires ». Il ne dut encore une fois sa survie que grâce à la détermination de quelques militants présents en Europe et aux États-Unis. Des cellules se reconstituèrent mais les anciennes querelles entre chefs ne permettaient pas d’envisager une fusion des différentes factions.

ID_33798_politics_1967.jpg
Affiche électorale de la liste Nguyen Hoa Hiep – Nguyen The Truyen pour les élections générales de 1967 au Sud Viêt-Nam © Corbis

Ces dix dernières années, après la disparition d’un certain nombre de chefs de faction, des membres décidèrent d’enterrer les vieilles querelles pour reprendre le chemin du combat national.  Le site web Viet Quoc fut mis sur pied. En 2006, la célèbre monographie de Hoàng Văn Dào (l’édition révisée de 1970) fut rééditée aux États-Unis et en 2008 elle fut traduite en anglais pour la première fois9. Au Viêt-Nam même, en 2014, la biographie de Nguyễn Thái Học rédigée par l’intellectuel Nhượng Tống, un des fondateurs du parti assassiné en 1949 par le Việt Minh, a été réédité à Hanoi10. Une nouvelle histoire du VNQDĐ fut publiée par le chercheur Nguyễn Văn Khánh11. Bien qu’épousant la thèse officielle d’un bon « VNQDĐ authentique » avant 1930 et d’un « VNQDĐ réactionnaire » à partir de 1945, pour la première fois, la recherche vietnamienne reconsidérait la place de ce parti dans l’histoire nationale. Récemment, la mémoire des anciens membres du VNQDĐ relégués dans les bagnes de Guyane a été révélée et exposée dans une émission grand public diffusée sur VTV4, la chaîne dédiée aux Vietnamiens de l’étranger. Tous ces signes démontrent le regain d’intérêt pour l’histoire de ce parti dans le processus complexe de la lutte pour l’indépendance du pays.

HoangVanDao_VNQDD_2008
Cliquer sur l’image pour l’aperçu Google Books.

Lors de son discours du 3 avril, le professeur Phạm Cao Dương souligna l’importance de l’unification du parti qui fut divisé pendant plusieurs décennies, sans doute pendant plus d’un demi-siècle, malgré la qualité des dirigeants de chaque branche12. Cette unification revêt, selon lui, une signification importante à la fois pour la communauté vietnamienne à l’étranger mais aussi pour les compatriotes à l’intérieur du pays. De même, le docteur Mã Xái souligna le caractère historique de cette unification et sa portée non moins importante pour les partis politiques exilés, rappelons-le, encore interdits au Viêt-Nam depuis la réunification (juillet 1976). Lapsus révélateur, le docteur Mã Xái félicita la « réunification du Đại Việt » avant de se reprendre, sans doute ceci laissait poindre une espérance secrète13. Enfin, Lê Nguyên Minh, ancien vice-président du Tân Đại Việt fit remarquer que le Việt Quốc s’était finalement réunifié avant le Đai Việt, ce dernier étant divisé depuis 1964-1965 en trois partis différents14.

CoVNQDD_2013
Drapeau du VNQDD lors d’une manifestation à Washington contre la venue de l’ancien Président de la RSVN en 2013. Le DVQDD possède également ce même drapeau conçu en 1945 lors de l’alliance entre les deux formations politiques © DR

En 2013, le drapeau du VNQDĐ apparut dans plusieurs manifestations antichinoises organisées à l’étranger. C’est sans doute le contexte géopolitique et social notamment la question chinoise qui a réveillé l’un des plus anciens partis révolutionnaires du Viêt-Nam. L’existence du Viêt-Nam est menacée, selon ce parti, par deux faits : par la dictature du Parti communiste vietnamien ainsi que par l’expansionnisme chinois. L’appel est radical : « Si le peuple vietnamien ne met pas fin au régime communiste, le régime communiste mettra fin à l’indépendance du peuple vietnamien »15. On retrouve ici la vieille problématique de la survivance de la nation face à la Chine. Les organisations sont conscientes que seule l’union des nationalistes vietnamiens est la clé de la réussite du combat contre le totalitarisme communiste, seule issue pour sortir de la domination chinoise.

“Cương quyết đấu tranh bảo vệ tổ quốc. Đây là cuộc đấu tranh chính nghĩa, và đấu tranh chính nghĩa nhất định sẽ có thắng lợi cuối cùng…Tình trạng hiện nay đã báo động rằng Nếu dân tộc Việt Nam không đứng lên chấm dứt chế độ cộng sản Việt Nam thì Cộng sản Việt Nam sẽ chấm dứt dân tộc Việt Nam để dâng hiến cho Tàu. Cánh cửa công lý không bao giờ hé mở dưới chế độ cộng sản Việt Nam. Mất nước là mất tất cả!” (Lê Thành Nhân)

Devise_VNQDDDu 1er au 3 avril 2016, un grand congrès national, nous devrions dire transnational, se déroula en Californie. Ces trois jours de congrès rassemblèrent des militants des États-Unis, du Canada, d’Europe,   d’Australie et d’autres pays. La tâche significative de ce congrès consista à (ré-)unifier le parti sous une seule appellation générale « Việt Nam Quốc Dân Đảng » et un seul slogan : Dân tộc độc lập (Indépendance nationale), dân quyền tự do (Liberté civiles), dân sinh hạnh phúc (Bien-être du peuple). Une devise que la RDVN emprunta au VNQDĐ en 1945 et, elle-même, inspirée de la théorie des trois peuples de Sun Yat-sen traduite en vietnamien par Nhượng Tống et publié dans les années 1925-1927 par les éditions Nam Đồng Thư Xã16.

Ce retour aux origines est justifié par le nouveau Conseil de direction comme nécessaire pour faire face au PCV et constituer une alternative viable au communisme vietnamien. Le parti s’organise en effet pour la période postcommuniste. Le nouveau bureau directeur fut présenté publiquement le 3 avril 2016 lors d’une réunion rassemblant, essentiellement masculine, les principales organisations politiques vietnamiennes exilées présentes aux États-Unis : le Đại Việt Quốc Dân Đảng (représenté par son dirigeant Trần Trọng Đạt), le Tân Đại Việt (Mã Xái), le Việt Tân (Nguyễn Quốc Quân), l’Alliance pour la démocratie (Liên Minh Dân Chủ)… et des responsables d’associations de la communauté vietnamo-américaine. En particulier, dans un discours énergique, le président du ĐVQDĐ a réaffirmé sa solidarité dans la lutte et sa proximité politique avec le VNQDĐ tout en rendant hommage à Nguyễn Thái Học son fondateur. Enfin, on nota le soutien de la sénatrice Janet Nguyen, fidèle alliée de la lutte pour la démocratie au Viêt-Nam.

225678-Ra-Mat-QDD-1-60
De gauche à droite : MM. Lê Thành Nhân, Trần Tử Thanh, Lê Quốc Việt, Nguyễn Khắc Ninh, Phan Thanh Châu, Lê Trung Khương, Trần Việt Đạo © DR

Le Nouveau Conseil directeur du VNQDĐ (Tân Hội Đồng Lãnh Đạo Việt Nam Quốc Dân Đảng) est désormais composé de dix membres (photo ci-dessus) dont trois présidents : Lê Thành Nhân (président du Conseil des délégués), Trần Tử Thanh (président du Conseil exécutif), Lê Quốc Việt (président du Conseil de contrôle), Nguyễn Khắc Ninh, Phan Thanh Châu, Lê Trung Khương, Trần Minh Vũ, Trần Việt Đạo, Vũ Sơn17.

Cet effort d’unification des forces soulève néanmoins quelques interrogations. De combien le parti dispose-t-il de cadres et notamment de jeunes cadres ? Quid de la formation politique des jeunes générations et du rôle assigné aux femmes ? Quels sont ses relais et ses soutiens à l’intérieur du pays ? Pourra-t-il dépasser l’entre-soi familial ou le clanisme souvent observé dans les formations politiques (ce qui n’est pas spécifique au VNQDĐ) ? Ces questions se posent au regard de la visibilité de ce parti à l’intérieur du pays. Son activisme semble au point mort (par rapport à d’autres organisations) et une division interne liée aux événements de 1945-1946, savamment entretenue par le régime (qui n’hésita pas à créer un « Nouveau VNQDĐ » soumis au Viêt-Minh à la fin de l’année 1946), n’a pas disparu.

Le parti refuse par principe la coopération mais dans le cas d’une hypothétique transition politique où le multipartisme serait rétabli cette assertion pourrait être reconsidérée. Échaudé par sa propre expérience historique, le VNQDĐ, comme la plupart des organisations politiques exilées et interdites en République Socialiste du Viêt-Nam, ne croit pas à un partage du pouvoir avec le PCV. Deux solutions se présentent alors : le renversement du régime par la révolution violente ou l’évolution pacifique, cette dernière option étant privilégiée18.

★ ★ ★

Le VNQDĐ, en tant que « parti anticolonialiste traditionnel » reste dans l’imaginaire populaire celui qui a échoué mais a fait preuve de courage sous le colonialisme. Il conserve une aura non négligeable parmi les intellectuels du pays et l’annonce de cette unification des forces, attendue depuis longtemps, redonnera sans aucun doute à ses nombreux sympathisants du baume au cœur. C’est un petit pas de plus dans la longue marche de la lutte de ce parti contre la dictature communiste vietnamienne. Le nouveau dirigeant Lê Thành Nhân sait que la tâche est immense : formation des cadres, réorganisation générale des cellules sur le plan mondial, communication interne et externe pour une organisation devenue transnationale. La résurrection véritable du VNQDĐ se fera au prix de ces multiples efforts.

Installé au pouvoir depuis des décennies, le PCV ne devrait guère s’inquiéter de l’unification des forces en Californie de son concurrent historique qui revient de loin. Mais si, à l’avenir, des cellules de militants du VNQDĐ devaient reprendre pied à l’intérieur du pays sur ce programme politique de changement de régime, accompagné d’un discours nationaliste radical ancré dans la profondeur historique du parti (de l’anticolonialisme à l’anti-expansionnisme chinois), cela pourrait changer la donne.

François Guillemot, MàJ 18/04/2016.

Vidéos de référence.

Pour en savoir plus :

Nguyen Huy, Việt Nam Quốc Dân Ðảng ra mắt tân ban chấp hành, Nguoi Viet, 05/04/2016.

Thanh Phong, Lễ ra mắt tân Hội Đồng Lãnh Đạo Việt Nam Quốc Dân Đảng, Vien Dong Daily News, 04/04/2016.

VNQDĐ Đại Hội Toàn Đảng, Ra Mắt Tân Hội Đồng Lãnh Đạo, Viet Bao, 22/03/2016.

Phát biểu của Chủ Tịch Đảng Tân Đại Việt nhơn ngày Hợp Nhứt VNQD Đảng và Lễ Ra Mắt Tân Hội Đồng BLĐ VNQD Đảng, Tan Dai Viet, 05/04/2016.

3597 Lễ Ra Mắt Tân Ban Lãnh Đạo Toàn Đảng (Thống Nhất) Việt Nam Quốc Dân Đảng Tại Little Saigon Nam California, Viet Bao, 07/04/2016. (lien vers la vidéo de FreeVN.net en ligne)

Documents politiques sur le site du Viet Quoc :

Notes

  1. Prônant le renversement du pouvoir colonial par la violence armée et l’instauration d’une république sociale et nationale []
  2. République Démocratique du Viêt-Nam instaurée le 2 septembre 1945 par Hồ Chí Minh []
  3. Le ĐVQDĐ fut fondé en 1938 et existe toujours en exil. Le ĐVDC fusionna avec le VNQDĐ en 1945 sous l’impulsion de Nguyễn Tường Tam []
  4. Réunissant des membres issus des cinq formations suivantes : Parti communiste indochinois, Parti démocrate et Parti socialiste au sein de la Ligue Việt Minh ; Ligue révolutionnaire du Việt Nam dite ĐMH ou Việt Cách et Parti national, VNQDĐ ou Việt Quốc, correspondant à l’opposition []
  5. En juillet 1945, les Accords de Potsdam avait décidé que le Viêt-Nam devait être séparé en deux zones séparées au niveau du 16e Parallèle pour désarmer les forces japonaises vaincues. Les troupes chinoises de Tchang Kai-shek furent chargées de cette tâche au nord, les troupes britanniques au Sud []
  6. Cf. FreeVN.net, vidéo 3597 citée en référence, minute 57:25 et suiv. []
  7. Nouveau nom du PCI adopté lors du seconde congrès de février 1951 []
  8. Nguyễn Khắc Ngữ, Đại cương về các đảng phái chính trị Việt Nam, Montréal, Tủ sách nghiên cứu sử địa, 1989, pp. 72-75 []
  9. Hoang Van Dao, Viet Nam Quoc Dan Dang : a contemporary history of a national struggle, 1927-1954, Pittsburgh, PA, RoseDog Books, 2008 (traduction de Huynh Khue) []
  10. Nhượng Tống, Nguyễn Thái Học (1902-1930), Hà Nội, NXB Hội Nhà văn / Nhã Nam, 2014 []
  11. Nguyễn Văn Khánh, Việt Nam quoc dân đảng trong lịch sử cách mạng Việt Nam, Hà Nội, NXB Khoa học xã hội, 2005, réédité en 2012 chez Thế Giới []
  12. Citons pour mémoire quelques grandes personnalités du VNQDĐ : Nguyễn Hòa Hiệp, Nguyễn Tường Tam, Trần Văn Tuyên, Vũ Hồng Khanh… []
  13. Notons que le dirigeant du ĐVQDĐ fit le même lapsus à la fin de son discours, vidéo 3597, 1h27:48 []
  14. Cf. vidéo 3597, op. cit., 1h43. Une réunification du Đại Việt fut tentée en 1988 sous l’égide de Nguyễn Ngọc Huy mais elle ne dura que quelques années []
  15. Voir le discours de Lê Thành Nhân, vidéo 3597, minute 35:40 et suiv. []
  16. Réunissant un groupe d’intellectuels, cette maison d’édition figure de précurseur du VNQDĐ []
  17. Annoncés dans la vidéo 3597, op. cit., minute 26:08 et suiv. []
  18. Comme le rappelait Lê Thành Nhân dans le reportage  de SBTN (seconde vidéo ci-dessus). Voir aussi Lê Minh Nguyên en 2012 dans un autre entretien : minute 3:44 et suiv. []

Tân Ðại Việt hội thảo ‘Thoát Trung và Dân Chủ Hóa Việt Nam’

TanDaiViet_dangky[ndlr] Annonce d’un colloque politique intitulé « Sortir de l’orbite chinoise et démocratisation du Viêt-Nam » prévu le dimanche 16 novembre 2014 en Californie (Westminster). Organisé par le parti Tan Dai Viet (Néo-Dai Viêt), il sera l’occasion pour cette organisation en exil de célébrer les cinquante années de son existence (1964-2014) et le centenaire de la naissance de Truong Tu Anh (1914-1946?), le fondateur et chef du Dai Viet Quoc Dan Dang entre 1938 et 1946.

Tân Ðại Việt hội thảo ‘Thoát Trung và Dân Chủ Hóa VN’

WESTMINSTER (NV)Ðảng Tân Ðại Việt sẽ mở một cuộc hội thảo với chủ đề “Thoát Trung và Dân Chủ Hóa Việt Nam” vào ngày Chủ Nhật, 16 Tháng Mười Một, 2014, tại Westminster Community Civic Center, Westminster.

TanDaiViet

Trưởng ban tổ chức buổi hội luận này, ông Hoàng Ðình Khuê, khu bộ trưởng Miền Tây Hoa Kỳ, cho biết: “Ðây là một trong những sinh hoạt đấu tranh của Tân Ðại Việt tại nhiều nơi ở hải ngoại có cộng đồng người Việt sinh sống. Buổi sinh hoạt này cũng là nhân lễ kỷ niệm 50 năm ngày thành lập đảng Tân Ðại Việt, tưởng niệm 100 năm ngày sinh của nhà ái quốc Trương Tử Anh và cũng là ngày tưởng niệm lần thứ 24 cố Giáo Sư Nguyễn Ngọc Huy. Cuộc hội luận chính trị này được hai chính đảng anh em là Ðại Việt Quốc Dân Ðảng và Ðại Việt Cách Mạng Ðảng cùng tham dự thuyết trình.”

Lire la suite : Nguoi Viet, 27/10/2014.

Photo d’illustration : Ngày giỗ, cérémonie en hommage au Professeur Nguyen Ngoc Huy (1924-1990), le fondateur du Tan Dai Viet.

* * *

Đại Việt Mời Hội Luận Chính Trị Thoát Trung, Dân Chủ Hóa Việt Nam

WESTMINSTER — Bác sĩ Mã Xái, Chủ Tịch Đảng Tân Đại Việt, sáng Thứ Sáu đã tới thăm Việt Báo, nhờ chuyển lời mời tới đồng hương đến tham dự Hội Luận Chính Trị với chủ đề “THOÁT TRUNG VÀ DÂN CHỦ HÓA VIỆT NAM” với Thuyết Trình Viên của các Chánh Đảng Tân Đại Việt, Đại Việt Quốc Dân Đảng và Đại Việt Cách Mạng Đảng.

Cùng đi với BS Mã Xái là Ông Hoàng Đình Khuê, Trưởng Ban Tổ chức; và cựu dân biểu Bùi Văn Nhân.

BS Mã Xái nói rằng Hội Luận Chính Trị cuối tuần này sẽ có nhiều đề tài quan trọng và nhiều diễn giả là những người đã có nhiều thập niên học động đa dạng.

  • Được biết Đề tài I: Làm thế nào để Thoát Trung?

Diễn giả: Ông Trần Trọng Đạt, Chủ Tịch Ban Chấp Hành Trung Ương Đại Việt Quốc Dân Đảng

  • Đề tài II: Sự vùng lên của Phong Trào Đấu Tranh Dân Chủ

Diễn giả: Ông Đinh Quang Tiến, Đệ II Phó Chủ Tịch Đại Việt Cách Mạng Đảng

  • Đề tài III: Viễn kiến của Cố GS Nguyễn Ngọc Huy về Thoát Trung và Dân Chủ Hóa Việt Nam.

Diễn giả: Ông Cựu Dân Biểu Lê Tấn Trạng, Nguyên Tổng Thơ Ký Đảng Tân Đại Việt.

Đặc biệt, dịp này cũng là:

– Lễ kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Đảng Tân Đại Việt;

– Tưởng niệm 100 năm ngày sanh Nhà Ái Quốc Trương Tử Anh, tưởng niệm lần thứ 24 Cố GS Nguyễn Ngọc Huy.

Buổi sanh hoạt được tổ chức tại:

Westminster Community Civic Center

8200 Westminster Ave, Westminster, CA 92683

Từ 1:00pm đến 5:00pm ngày Chủ Nhật 16 tháng 11 năm 2014.

Source : Viet Bao, 16/11/2014.

Phạm Đăng Cảnh, une figure discrète du Đại Việt Quốc Dân Đảng

ThayPhamDangCanhM. Phạm Đăng Cảnh, de son nom de guerre Nhân, est décédé le 6 mai 2014 à 5h du matin à Rouen lieu de sa résidence en France à l’âge de 94 ans. Ce monsieur discret et secret était une figure importante du parti Dai Viet (Đại Việt Quốc Dân Đảng) au Sud. Sa disparition nous donne l’occasion de survoler l’histoire du parti et sa difficile survivance en exil.

Lorsqu’entre 1940 et 1945, Trương Tử Anh, le chef de cette organisation nationaliste révolutionnaire décida d’implanter une cellule dans le Sud du pays, il envoya cinq étudiants de Hanoi pour accomplir cette mission. Phạm Đăng Cảnh au même titre que Nguyễn Văn Hướng (Phạm Hữu Lễ) ou Nguyễn Văn Kiều (Nghĩa) fit partie de ce groupe pour une tâche qui s’avéra compliquée. Cảnh alias « Bảy Cảnh » s’efforça de développer le parti aux côtés de Hướng puis de Nguyễn Tôn Hoàn. Cependant, le ĐVQDĐ implosa à la suite de l’échec de l’Etat national de Bảo Đại qu’il avait au départ soutenu dans l’espoir de le contrôler. Les scissions internes, déjà apparentes dès 1951, furent évidentes en 1954 lorsque globalement le parti Đại Việt fut divisé entre trois factions régionales. Bảy Cảnh, originaire du Sud, fut fidèle à la faction sudiste dirigée par Nguyễn Tôn Hoàn.

VungTau1957
Le professeur Pham Dang Canh et ses élèves à Vung Tau en 1957 © THVT

Ces divisions perdurèrent alors que le parti fut mis hors-la-loi par le pouvoir diemiste entre 1955 et 1963. Ses principaux militants furent pourchassés ou jetés en prison ou encore exilés au Cambodge voisin et revinrent néanmoins en force sur la scène politique en 1964. La division profonde entre les différentes factions devait aboutir à la création de deux nouveaux partis issus de ses rangs. Le 14 novembre 1964, le Tân Đại Việt [Néo Dai Viet], rassemblant une partie des militants du Sud, fut créé sous l’égide de Nguyễn Ngọc Huy puis un an plus tard le Đại Việt Cách Mạng [Dai Viet révolutionnaire] vit à son tour le jour le 25 décembre 1965 sous la direction de Hà Thúc Ký rassemblant principalement les militants originaires du centre du pays. Cependant, le parti d’origine fondé par Trương Tử Anh (disparu en décembre 1946) continua sa route et Bảy Cảnh contribua à maintenir l’organisation sur pieds malgré les défections.

phamdangcanh
© daivietquocdandang.net

Les 11 et 12 octobre 1972, il présida le premier congrès du parti à Saigon. Bien qu’éclaté en plusieurs factions se réclamant toutes de l’héritage du fondateur Trương Tử Anh et de sa doctrine de combat « La survivance du peuple » (Chủ nghĩa dân tộc sinh tồn), les partisans du Đại Việt restèrent très actifs au Sud sous la République du Viêt-Nam (1967-1975). Plusieurs membres de cette mouvance furent députés ou sénateurs et elle bénéficia de soutiens importants dans l’armée (ARVN). Ce furent par exemple des officiers affiliés au Đại Việt qui tentèrent de renverser le pouvoir diemiste en 1960 et 1962. En outre, le quotidien Chính Luận [Opinions politiques], très influent au Sud à cette époque était dirigé par Đặng Văn Sung, également membre du Đại Việt depuis 1945.

La chute de Saigon intervenant, le ĐVQDĐ comme de nombreuses autres organisations nationalistes non communistes fut interdit et bon nombre de ces militants envoyés en camp de rééducation ou éliminés physiquement. Une longue période d’environ vingt ans sépare le démantèlement de l’organisation et sa reconstruction à l’étranger due en partie aux libérations de prisonniers politiques des camps communistes. A la faveur de regroupements familiaux autorisés ou lors de la mise en oeuvre du programme américain H.O. pour les anciens rééduqués, des membres du parti purent rejoindre la France mais surtout les Etats-Unis. En mai 1988, grâce à l’action de Nguyễn Ngọc Huy, les différentes factions se regroupèrent sous la première appellation d’origine Đại Việt Quốc Dân Đảng et la revue Đại Việt fut créée. Mais cette idylle fut de courte de durée car à la mort de Huy en juillet 1990, chaque faction reprit son propre chemin.

En 1995, lors du premier véritable congrès du parti en exil, Phạm Đăng Cảnh fut l’un des trois vice-présidents de l’organisation aux côtés de Trương Văn Nguyên et Duy Thắng. Il fut membre du Comité directeur du parti et conserva la place de vice-président de l’organisation lors des Journées Đại Việt de 1998 alors que le parti traversait une période de dissension interne. Le 19 septembre 2001, Nguyễn Tôn Hoàn, le chef du parti en exil devait décéder en Californie. Un nouveau congrès fut organisé en 2002 et Phạm Đăng Cảnh devint président de l’organisation pour la mandature 2002-2005. Cependant, le décès de Hoàn provoqua une profonde scission au sein du parti qui perdure jusqu’à aujourd’hui.

DaiHoiDang_HoiDongLanhDao_1995
Nguyen Van Canh, Nguyen Ton Hoan, Pham Dang Canh et Truong Van Nguyen en 1995 au sein du Conseil directeur du DVQDD © daivietquocdandang.net

Alors âgé de 85 ans en 2005, Phạm Đăng Cảnh prit en quelque sorte sa retraite politique lors du congrès du parti des 16 et 17 avril de cette année-là. Triệu Thanh Sơn, un autre membre historique également très âgé, fut désigné chef du parti pour la mandature 2005-2009. Le bureau directeur connut alors de nouvelles dissensions internes et deux membres importants furent exclus du parti (Phan Văn Song et Trương Việt Hoàng). En 2009, à la suite de ces divisions le parti nationaliste réorganisa son Conseil directeur lors du 70e anniversaire de la création de l’organisation révolutionnaire par Trương Tử Anh (1939). L’avocat Lâm Thủy prit la tête de l’organisation en tant que nouveau chef du parti et Trần Trọng Đạt, plus jeune, prit la direction du Comité central.

PhamDangCanh2002
Bay Canh en 2002

Enfin, les 7, 8 et 9 décembre 2012, le septième congrès du parti fut organisé à Little Saigon en Californie confirmant l’ascension de Trần Trọng Đạt (alias Thái Dương) en tant que nouveau leader jusqu’en 2017. Quant à Phạm Đăng Cảnh, il conserva son rôle de « conseiller », une place d’honneur attribuée aux anciens présidents et membres historiques de l’organisation. Au fil de cet inventaire, on s’aperçoit que l’on connait très peu de choses sur son parcours personnel si ce n’est qu’il fut enseignant à Vũng Tàu dans les années cinquante et présent dans les instances de son parti jusqu’à son décès.

Il était aux côtés de Nguyễn Tôn Hoàn lorsque nous l’avions rencontré aux Etats-Unis en décembre 1998. Phạm Đăng Cảnh était resté une figure incontournable du parti Đại Việt exilé. Un parti qui connut son apogée pendant la période de Bảo Đại (1948-1954) puis de nouveau en 1964 au Sud Viêt-Nam avant peu à peu de retomber dans l’oubli à la suite de la création des partis Đại Việt concurrents. Ce parti, qui plonge ses racines dans la période révolutionnaire, tente aujourd’hui de renouveler ses cadres et de se maintenir avec difficulté au sein de la communauté vietnamienne exilée. Bảy Cảnh était le dernier représentant encore vivant du groupe de militants envoyés au Sud en 1945, formés des militants Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín, et Nhân, son nom de guerre, est le premier terme de cette formule évoquant les cinq vertus confucéennes. Membre du Comité central, Conseiller du Parti lors de son grand âge, ancien Président de l’organisation pendant une courte période, le professeur Phạm Đăng Cảnh restait profondément attaché à cette tradition révolutionnaire à la fois anticoloniale (et donc anti-française) et anticommuniste. Son destin personnel l’amena finalement jusqu’à Rouen où il résida jusqu’à son décès.

FG, mise à jour du 05/06/2014.

Ressource en ligne : Lịch Sử Đấu Tranh Cận Đại – Việt Nam Quốc Dân Đảng

HoangVanDao_VNQDDLe 17 avril dernier, le site officiel du VNQDD aux États-Unis a posté en ligne le dernier volet de la célèbre monographie de Hoang Van Dao sur l’histoire du Parti National du Viêt-Nam (VNQDD) de 1927 à 1954.

Publiée une première fois à Saigon en 1965 (Giang Đông Nguyễn Hòa Hiệp xb), elle fut rééditée en 1970 dans une seconde édition augmentée et révisée. C’est cette dernière, rééditée une nouvelle fois en 2006 aux États-Unis (Nxb Tân Việt), qui a fait l’objet de la présente mise en ligne entre le 3 octobre 2013 et le 17 avril 2014. Alors que cet ouvrage important pour la connaissance du phénomène révolutionnaire vietnamien a été traduit en anglais en 2008 (RoseDog Books), on attend toujours une traduction française.

La publication en ligne de cet ouvrage en 5 parties se présente sous la forme de 53 pages html dont les liens sont indiqués ci-dessous.

THIÊN THỨ NHẤT (1927-1932)

THIÊN THỨ HAI (1930-1940)

THIÊN THỨ BA (1940-1946)

Thiên Thứ Tư (1947-1950)

Thiên Thứ  Năm (1950-1954)

L'insurrection de Yen Bai de février 1930
L’insurrection de Yen Bai de février 1930

Le 25 décembre 1927 était fondé à Hanoi le Parti National du Viêt-Nam – Việt Nam Quốc Dân Đảng (VNQDĐ)

Numéro spécial de la revue Cong Hoa [République] publié en 1964 au Sud-Vietnam. Source : sachxua.net

Il y a tout juste 85 ans, le 25 décembre 1927, un petit groupe d’intellectuels vietnamiens fondaient le Parti National du Viêt-Nam (Việt Nam Quốc Dân Đảng) à Hanoi. La nouvelle organisation révolutionnaire, qui prônait le renversement du pouvoir colonial par les armes et l’instauration d’une République, se dotait d’un programme politique ambitieux en trois points :

1) Indépendance nationale (Dân Tộc Độc Lập) : chasser les colonialistes français du territoire vietnamien pour recouvrer l’indépendance nationale.

2) Droits du peuple (Dân Quyền Tự Do) : après avoir accédé à l’indépendance, mettre sur pieds des institutions démocratiques respectueuses des droits du citoyen.

3) Bonheur du peuple (Dân Sinh Hạnh Phúc) : promouvoir une politique économique visant à donner le bien être au peuple. [1]


Le soir du 24 décembre 1927, les jeunes révolutionnaires anticolonialistes de la maison d’éditions Nam Đồng Thư Xã réunirent secrètement une Convention nationale chez le père de Lê Thành Vị, au hameau Thể Giao au sud de Hanoi. Etaient présents cette nuit là les intellectuels patriotes Phạm Tuấn Lâm, Phạm Tuấn Tài, Hoàng Phạm Trân (Nhượng Tống), Nguyễn Khắc Nhu, Phó Đức Chính, Hoàng Văn Tùng, Hồ Văn Mịch, Nguyễn Ngọc Sơn, Nguyễn Thế Nghiệp, Nguyễn Hữu Đạt… ainsi que celui que Louis Roubaud nomma le « Grand Professeur », Nguyễn Thái Học. La Convention secrète rassembla tout au plus 19 représentants de quelques provinces du Tonkin [2] et se termina à cinq heures du matin. Une première résolution fut émise collectivement avec la création du Parti Nationaliste et de sa charte politique. Nguyễn Thái Học fut désigné chef de la nouvelle organisation révolutionnaire.

Les années suivantes, le parti se développa dans les trois parties du Viêt-Nam colonisé (Tonkin, Annam, Cochinchine) parmi les intellectuels citadins, les petits propriétaires terriens, les agriculteurs et les tirailleurs. Il diffusa ses idées à travers le journal Hồn cách mạng [L’âme de la révolution], organe de propagande du parti, et établit son siège social à l’Hôtel Viêt-Nam à Hanoi. La nuit du 24 au 25 décembre fut choisie délibérément pour déjouer la surveillance de la Sûreté coloniale en principe bien occupée à fêter Noël. En principe seulement car la réunion fut découverte par la Sûreté dans la nuit autour de deux heures du matin et fut prudemment dissoute pour reprendre quelques temps plus tard au local des éditions Nam Đồng Thư Xã. Le lendemain, le 26 décembre, une seconde assemblée se déroula dans le hameau de Ngũ Xã (Cinq communes) pour déterminer le programme politique du parti et l’instauration d’une « Démocratie nationale socialiste » (Dân chủ quốc gia xã hội) [3]. Le destin malheureux de ce parti nationaliste révolutionnaire quasiment décimé en 1930 par la Sûreté coloniale puis de nouveau en 1946 par le Viêt-Minh/PCI ne faisait que commencer.

FG, 25/12/2012.

[1] Un objectif toujours inscrit dans le programme de lutte du VNQDĐ en exil, voir : Cương Lĩnh VNQDĐ 2006. En 1927, d’après Nhượng Tống, les deux premiers objectifs prévalaient : Révolution nationale visant à recouvrir l’indépendance et instauration d’une République démocratique parlementaire (Cf. Nhượng Tống, Hoa cành Nam [Fleurs de la branche du Sud], Westminster, CA, s.d., VNQDĐ xuất bản, p. 112). On remarquera que ces trois slogans inspirés du Triple démisme (la Théorie des trois peuples) de Sun Yat-sen forment la devise de la RSVN actuelle : « Độc Lập, Tự Do, Hạnh Phúc » (Indépendance, Liberté, Bonheur).

[2] Nhượng Tống évoque précisément le chiffre de 19 personnes à ne pas dépasser car à partir de vingt personnes la loi obligeait les responsables à déclarer la réunion à la préfecture et donc susciter l’intérêt immédiat de la Sûreté coloniale. Le chiffre de 36 représentants de 14 provinces, avancé par Hoàng Văn Ðào, semble de fait exagéré. Raison pour laquelle la Convention nationale mentionna le chiffre « 19 » à ne pas dépasser dans la composition d’une cellule du parti. Voir Nhượng Tống, Hoa cành Nam, p. 94.

[3] Traduction française faite par un membre du parti lors de la Commission criminelle de 1929, voir Nhượng Tống, Hoa cành Nam, p. 107.

Réf. : Hoàng Văn Ðào (ci-dessous) et Nhượng Tống, Hoa cành Nam, Westminster, CA, s.d., VNQDĐ xuất bản.

Aperçu Google Books

Ðại Việt Cách Mạng Ðảng tổ chức lễ giỗ ông Hà Thúc Ký

[ndlr] Comme dans l’article précédent, est relatée ci-après la cérémonie de commémoration de la disparition de Ha Thuc Ky, fondateur du Parti Dai Viet Révolutionnaire. Ce quatrième anniversaire fut célébré à Westminster (Californie Sud). Comme pour le précédent billet, nous avons souligné les grandes étapes de la biographie politique du défunt dans la partie centrale du texte. L’article fut publié dans Người Việt, le célèbre quotidien de la communauté vietnamienne des Etats-Unis.

* * *

Westminster (NV) – Sáng hôm Chủ Nhật 14 tháng 10, khu bộ Nam Cali của Ðại Việt Cách Mạng Ðảng, đại diện cho các khu bộ của đảng khắp nơi, đã tổ chức lễ giỗ cố Chủ Tịch Ðảng Hà Thúc Ký, sáng lập Ðại Việt Cách Mạng Ðảng, tại chùa Ðiều Ngự, Westminster.

Ngoài đại diện các khu bộ về từ Washington D.C., Colorado, Atlanta, Philadelphia… còn có hàng trăm quan khách thân hữu trong các đảng phái như Việt Nam Quốc Dân Ðảng, Ðại Việt Quốc Dân Ðảng, Liên Minh Dân Chủ Việt Nam, Tân Ðại Việt. Nhiều hội đoàn, hội ái hữu trong cộng đồng ở Nam California, đặc biệt là phu nhân cố Chủ Tịch Hà Thúc Ký cùng gia đình cũng có mặt trong buổi lễ tưởng niệm này.

Phát biểu trong bài diễn văn khai mạc, ông Nguyên Dzuy, đại diện khu bộ Nam California, khu bộ được ủy quyền tổ chức, trân trọng ngỏ lời chào mừng toàn thể quan khách có mặt và rất vinh dự trước sự có mặt của Chủ Tịch Danh Dự Bùi Diễm, cựu đại sứ VNCH đã ngoài 90 tuổi, và cụ bà quả phụ Hà Thúc Ký, năm nay đã ngoài 80 tuổi, cùng hai cô con gái Hương và Thu.

Bàn thờ cố Chủ Tịch Sáng Lập ÐVCMÐ Hà Thúc Ký trong ngày tưởng niệm. (Hình: Nguyên Huy/Người Việt)

Trong bài diễn văn, ông Nguyên Dzuy cho biết sau ngày mất của Chủ Tịch Hà Thúc Ký đảng ÐVCM đã ôn cố tri tân theo lời chỉ đạo, huấn thị và di chúc của cố Chủ Tịch Hà Thúc Ký, người sáng lập ÐVCMÐ. Ðược sự lãnh đạo sáng suốt của chủ tịch danh dự là cựu Ðại Sứ Bùi Diễm, bên cạnh đó còn có cụ bà Hà Thúc Ký cố vấn, toàn đảng đã quyết tâm đoàn kết xây dựng đảng trong tinh thần dân chủ của một đất nước trọng pháp đúng theo lời chỉ đạo của cố chủ tịch là trẻ trung hóa lãnh đạo đảng. Kết quả là một cuộc đại hội toàn đảng kỳ 7 vào tháng 6 năm 2011 tại Houston, Texas, đã thành công và đại thành công là đảng đã có được một lực lượng lãnh đạo trẻ trong đảng.

Ông Nguyên Dzuy nhấn mạnh: “Chúng tôi khẳng định ÐVCMÐ chỉ có một duy nhất từ trung ương đến địa phương không có một ÐVCMÐ nào khác nữa. Nếu có thì các tên phản đảng cấu kết cùng các tên cộng sản nằm vùng tạo dựng phá hoại làm tan rã hàng ngũ người quốc gia chống cộng sản ở hải ngoại”.

Sau phần khai mạc, lễ cầu siêu cho người quá cố đã được Thượng Tọa Thích Viên Huy cùng ban Hộ Niệm chùa Ðiều Ngự cử hành qua một thời kinh. Tiếp đó bà quả phụ Hà Thúc Ký đã cùng Chủ Tịch Danh Dự Bùi Diễm và đại diện thành phố Westminster, các đảng phái, hội đoàn làm lễ dâng hương trước bàn thờ cố Chủ Tịch Hà Thúc Ký được đặt chính giữa sân khấu của hội trường chùa Ðiều Ngự.

Buổi lễ tưởng niệm cố Chủ Tịch Hà Thúc Ký được tiếp tục với hai bài phát biểu của Chủ Tịch Ðảng Nguyễn Phượng Hoàng và Chủ Tịch Danh Dự Bùi Diễm. Cả hai ông chủ tịch đều nhắc đến những kỷ niệm được làm việc với ông Hà Thúc Ký mà ông Nguyễn Phượng Hoàng coi như vừa là một bực trưởng thượng vừa là một bực thầy nên đã học hỏi được rất nhiều, trong khi đó ông Bùi Diễm coi là một người đồng chí hướng cùng là một người bạn thân thiết. Ông Bùi Diễm kể lại thời trai trẻ hai người cùng học ở Hà Nội cùng trong một tâm trạng chung của thế hệ thanh niên lúc ấy là sôi sục cách mạng cứu đất nước và dân tộc. Nhưng với Hà Thúc Ký thì ông đã nhận biết ngay Việt Minh là cộng sản nên đã không chấp nhận và thường gọi là “bọn Việt Minh chúng nó”. Ông Bùi Diễm cũng kể đến suốt cuộc đời ông Hà Thúc Ký là cả một cuộc tranh đấu cho tự do, dân chủ của đất nước và sự ấm no cho toàn dân, lúc nào ông cũng mong mỏi có được sự đoàn kết, thống nhất nơi các lực lượng quốc gia yêu nước để đối phó hữu hiệu với cộng sản.

Quan khách và thân hữu tham dự lễ tưởng niệm
cố Chủ Tịch ÐVCMÐ Hà Thúc Ký. (Hình: Nguyên Huy/Người Việt)

Nhiều quan khách tham dự trong buổi tưởng niệm Hà Thúc Ký cũng đã lên bày tỏ cảm tưởng. Giáo Sư Nguyễn Thanh Liêm nhận xét ông Hà Thúc Ký là một người hoạt động lúc nào cũng mong mỏi cho lợi ích của toàn dân. Theo Giáo Sư Liêm thì tất cả các đảng phái quốc gia đều có tinh thần nhân bản, dân tộc nên luôn đối kháng với cộng sản là đảng chủ trương phi dân tộc, mất nhân tính.

Tiến Sĩ Lê Minh Nguyên, phó chủ tịch Tân Ðại Việt, cũng có nhận xét rằng tinh thần dân tộc trong tuổi trẻ Việt Nam luôn được biểu lộ ra trước thời cuộc khi chúng ta nhìn lại hoạt động yêu nước của thế hệ trước.

Phần phát biểu để tưởng niệm đến người quá cố, ông Vũ Hà, một đảng viên trẻ của ÐVCMÐ, đã lên đọc tiểu sử của cố Chủ Tịch Sáng Lập Hà Thúc Ký. Ông Vũ Hà đã đọc lại tài liệu chính thức của ÐVCMÐ do Ban Chấp Hành Trung Ương phát hành.

Theo tài liệu này, cố Chủ Tịch Hà Thúc Ký sanh tại Thừa Thiên trong một gia đình khoa bảng vào năm Canh Thân 1920. Tốt nghiệp Ðại Học Hà Nội với bằng kỹ sư thủy lâm, làm phó quận trưởng thủy lâm tại Cà Mau. Năm 1945, Nhật đảo chánh Pháp, ông trở về Huế rồi cũng như thanh niên cùng thế hệ, ông tham gia kháng chiến tại mặt trận Lào nhưng bị Việt Minh tại đó phao vu là thành phần phản động nên ông đã bỏ hàng ngũ kháng chiến về Hà Nội. Tại đây ông đã gia nhập Ðại Việt Quốc Dân Ðảng do ông Trương Tử Anh thành lập vào năm 1939.

Năm 1946, theo lệnh đảng ông về Huế hoạt động trong vòng bí mật.

Năm 1953 vào Sài Gòn và được bầu vào Hội Ðồng Chủ Tịch Trung Ương Ðảng Bộ Ðại Việt Quốc Dân Ðảng. Ông cũng là một thành viên trong phong trào Ðại Ðoàn Kết và Hòa Bình năm 1954 cùng một số nhân sĩ, giáo phái miền Nam như Cao Ðài, Hòa Hảo ủng hộ ông Ngô Ðình Diệm về làm thủ tướng.

Năm 1953, ông bị chính quyền của ông Ngô Ðình Diệm kết án vắng mặt khổ sai chung thân vì vụ Ba Lòng ở miền Trung.

Năm 1963, ông được Hội Ðồng Quân Nhân Cách Mạng mời vào Hội Ðồng Nhân Sĩ rồi tham gia trong chính phủ Nguyễn Khánh trong chức vụ Tổng Trưởng Nội Vụ. Nhưng chỉ 2 tháng sau ông đã từ chức vì bất đồng ý kiến với Tướng Nguyễn Khánh.

Tháng 5 năm 1965 ông công bố một bản tuyên ngôn 9 điểm, chủ trương chống cộng sản, đòi thực hiện đại đoàn kết quốc gia, cải cách kinh tế, chính trị, xã hội rồi tiếp theo tổ chức những cuộc biểu tình tại nhiều tỉnh để ủng hộ tuyên ngôn này.

Tháng 12 cùng năm đó, Ðại Việt Cách Mạng Ðảng được thành lập tại Sài Gòn và ông được bầu làm tổng bí thư đảng.

Cũng trong thời gian này và sau đó một số lớn đảng viên ÐVCMÐ đã gia nhập vào các cơ cấu hành chánh, quân sự của nền Ðệ II Cộng Hòa tạo nên được khí thế đối lập dân chủ của miền Nam Việt Nam.

Tháng 9 năm 1967, ông ứng cử tổng thống VNCH nhưng thất cử.

Sau vụ Tết Mậu Thân ông đã vận động 6 đảng lớn có thực lực ở miền Nam lúc ấy để thành lập một mặt trận gọi là Mặt Trận Quốc Gia Dân Chủ Xã Hội để thống nhất lực lượng chống cộng. Chủ tịch của chủ tịch đoàn của mặt trận là đương kim Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu.

Năm 1969, ông cầm đầu một phái đoàn gồm đủ mọi khuynh hướng chính trị xuất ngoại để vận động quốc tế ủng hộ cho miền Nam Việt Nam có được nền hòa bình công chính.

Năm 1972, ông cùng với Giáo Sư Nguyễn Ngọc Huy và ông Trần Quốc Bửu thành lập Mặt Trận Tự Quyết.

Sau năm 1975, ông vượt biên, định cư tị nạn tại Hoa Kỳ tiếp tục cuộc tranh đấu cho tự do, dân chủ và nhân quyền ở Việt Nam.

Năm 1978 cùng một số nhân sĩ, đảng viên cũ và các bạn trẻ thành lập Mặt Trận Việt Nam Tự Do đồng thời cũng tập trung nỗ lực củng cố những cơ sở nòng cốt cho đảng được phục hoạt.

Năm 1988, ông cùng Giáo Sư Nguyễn Ngọc Huy và ông Bùi Diễm nỗ lực thống nhất Ðại Gia Ðình Ðại Việt nhưng không may Giáo Sư Nguyễn Ngọc Huy từ trần trong lúc công việc đang tiến hành nên việc tiến hành sự thống nhất đành tạm ngưng cho đến năm 1992, ông hợp tác với Bác Sĩ Nguyễn Tôn Hoàn theo tinh thần đã đồng ý với Giáo Sư Nguyễn Ngọc Huy từ trước để tái lập Ðại Việt Quốc Dân Ðảng, nhưng việc kết hợp gặp trở ngại nên ông đành trở về với tổ chức Ðại Việt Cách Mạng Ðảng. Trong ba kỳ đại hội liên tiếp 1995, 1999 và 2003, ông được bầu làm chủ tịch đảng.

Vào kỳ đại hội IV ông xin rút lui vì lý do sức khỏe và ủy quyền cho ông Bùi Diễm đứng ra triệu tập đại hội vào năm 2007. Trong kỳ đại hội này ông Bùi Diễm đã được bầu làm Chủ Tịch Tân Ban Chấp hành Trung Ương thay thế ông Hà Thúc Ký.

Ngày 16 tháng 10 năm 2008, ông qua đời tại bệnh viện Holy Cross, Maryland, hưởng thọ 89 tuổi.

Kết thúc buổi lễ ban tổ chức đã mời mọi người tham dự dùng một bữa cơm chay tại chùa để cùng tưởng nhớ đến người đã khuất.

Ghi chú: Trong một bài viết trước về Lễ Giỗ Cố Chủ Tịch Hà Thúc Ký đăng trên trang Ðịa Phương Người Việt số ra ngày Thứ Tư 10 tháng 10, ban tổ chức lễ giỗ cho biết có một số chi tiết không đúng với tài liệu chính thức của ÐVCM do ban chấp hành trung ương phát hành, và yêu cầu chúng tôi sửa chữa, bổ túc những sai sót. Vậy xin quí độc giả coi bài tường thuật này như một bản đính chính về Ðại Việt Cách Mạng Ðảng trong số báo trước.

Nguyên Huy/Người Việt, Sunday, October 14, 2012.

Liên lạc tác giả: NguyenHuy@nguoi-viet.com

Source : Người Việt

Đại Việt Cách Mạng Đảng Tưởng Niệm Chủ Tịch Hà Thúc Ký

[ndlr] Article du journaliste Nguyen Ninh Thuan du Việt Báo (Californie) relatant la journée de commémoration de la disparition de Ha Thuc Ky, fondateur du Parti Dai Viet Révolutionnaire. Ce quatrième anniversaire (lễ giỗ lần thứ 4) fut célébré au Sud de la Californie et organisé par la cellule locale du parti nationaliste. La partie centrale de l’article présente les grandes étapes de la biographie politique de Ha Thuc Ky.

* * *

Westminster – Trưa Chủ Nhật 14-10-2012 tại phòng hội chùa Điều Ngự, khu bộ ĐVCMĐ Nam Cali. và đại diện các cơ sở ĐVCMĐ tại Hoa Kỳ qui tụ về Nam Cali. tổ chức lễ giỗ lần thứ 4 cụ Hà Thúc Ký trong không khí trang nghiêm, đượm tình đoàn kết đại gia đình ĐVCMĐ. Trong số gần  200 quan khách tham dự còn có sự hiện diện của Bà quả phụ Hà Thúc Ký & gia đình, đại diện các Đảng phái như VNQDĐ; ĐVQDĐ; LMDCVN; Tân ĐV; nhiều hội đoàn đòan thể, các thân hào nhân sĩ, thân hữu cùng đồng hương VN; Phó Thị Trưởng Westminster, Tạ Đức Trí… và truyền thanh báo chí. MC: Vũ V Hùng.

Sau nghi thức chào cờ Việt -Mỹ, Đảng kỳ, phút mặc niệm và giới thiệu quan khách tham dự, Bí Thư Khu Bộ ĐVCM  Nam Cali, Ô.Nguyên Dzuy lên chào mùng & cám ơn quan khách có đoạn nói: “… từ tháng 10 năm 2008- tháng 10 năm 2012 là 4 năm ngày mất của cố Chủ-Tịch Hà Thúc Ký, là 4 năm ĐVCM Đảng chúng tôi ôn cố tri tân:  lời chỉ đạo, lời huấn thị,  lời di chúc của cố CT/ Hà Thúc Ký sáng lập ĐVCMĐ,  song hành được sự lãnh đạo sáng suốt của CT/ danh dự Đảng cựu Đại sứ Bùi-Diễm…  Đảng quyết tâm đoàn kết xây dựng Đảng trong tinh thần Dân chủ, đúng theo tinh thần Đại Hội Kỳ IV năm 1999 tại Thủ đô Hoa Thịnh Đốn, Hoa Kỳ  “Trẻ Trung hóa lãnh đạo Đảng…”

Sau nghi thức cầu siêu do Thượng Tọa Thích Viên Huy và Chư Đức tăng ni chùa Điều Ngự là Lễ Dâng Hương của bà quả phụ Hà Thúc Ký & gia đình; CT Danh dự Bùi Hoài Nam & CT BCH TƯ Nguyễn Phượng Hoàng; Phó Thị trưởng  Westminster Tạ Đức Trí; PCT/TĐV Lê Minh Nguyên; CTTƯVQDĐ; GS Nguyễn Thanh Liêm; Cựu DB Trương Văn Nguyên.

Tiếp theo Chủ Tịch ĐVCMĐ Nguyễn Phượng Hoàng lên chào mừng và cám ơn quan khách cùng phát biểu: “ Nhân dịp lễ giỗ lần thứ tư của cố CT HTK, tôi xin mạn phép được nói về một vài kỷ niệm trong lúc hoạt động với CT HTK. Thưa quý vị, nếu so sánh tuổi đời và tuổi Đảng thì CT Hà Thúc Ký là bậc trưởng thượng của tôi. Nếu so sánh kinh nghiệm hoạt động thì CT HTK là bậc thầy của tôi. Tôi đã được học hỏi rất nhiều điều từ CT HTK. Một trong những ấn tượng sâu sắc mà CT HTK đã để lại trong tâm khảm tôi là cách làm việc của ông. Rất nhiều người biết ông không bao giờ nề hà sự khó nhọc, ông có một ý chí kiên cường không bao giờ sờn lòng trước những khó khăn. Ngay cả đến lúc tuổi đã quá cao, và theo lẽ thường tình của con người thì thể chất suy yếu và bệnh tật bắt đầu hành hạ, nhưng ông vẫn ung dung, bình thản làm việc như bình thường. Có những lúc thấy ông làm việc cật lực, tôi tỏ vẻ quan tâm đến sức khoẻ của ông thì ông cười và bảo: Anh đừng lo cho tôi, ngày nào mà tôi không đau mới là chuyện lạ, còn đau đớn hàng ngày là chuyện bình thường. Tuy thể xác không còn được như thời trai trẻ, nhưng tinh thần của ông lúc nào cũng minh mẫn, vẫn đều đặn viết bài cho tờ Tạp Chí Cách Mạng của Đảng qua hai bút hiệu là Nam Phong và Bắc Vũ cho đến khi lực bất tòng tâm vào khoảng 2 năm ở cuối đời! Khi viết những bài bình luận liên quan đến VN thì ông ký tên Nam Phong, những bài liên quan đến thời sự quốc tế thì lấy tên Bắc Vũ. Nhưng ấn tượng tôi muốn nói đến là cách làm việc của ông. Ông luôn coi tôi như một người bạn đồng hành, một già một trẻ cùng đi trên con đường mưu cầu một nền tự do dân chủ để mang lại thịnh vượng, hạnh phúc cho dân tộc. Đối với ông, tôi là một người bạn, một người đồng tâm chí hướng, một đồng chí của ông cho dù chúng tôi có khoảng cách xa về tuổi tác và kinh nghiệm… Mọi người dựa vào nhau, chung sức làm việc. Và tôi có thể hãnh diện để nói nhờ cái tinh thần đó mà tổ chức của chúng tôi được thuần nhất. Những cá nhân nào có cái tâm đố kỵ, hay có cái tâm vị kỷ thì vì tư tưởng dị biệt nên trước sau cũng sẽ bị ra ngoài khỏi tổ chức do quy tắc tự nhiên của tiến trình sàng lọc… »

Tiếp theo, Phó Chủ Tịch ĐVCMĐ Vũ Hà lên đọc tiểu sử Cố CT Hà Thúc Ký rất đầy đủ chi tiết, chúng tôi tóm tắt như sau:

Ông Hà Thúc Ký sinh năm Canh Thân (1920) tại làng La Chữ, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên trong một gia đình khoa bảng. Sau khi đỗ Tú Tài ông ra Hà Nội học Đại Học và đỗ Kỹ Sư Thủy Lâm và đến năm 1943 thì lên đường làm Phó Quận Trưởng Thủy Lâm tại Cà Mau. Sau khi Nhật đảo chánh Pháp năm 1945, ông trở về Huế và tham gia Kháng Chiến tại Mặt Trận Lào trên con đường số 9 với tư cách là Trưởng Ban Đặc Vụ Quân sự. Ít lâu sau, vì bị cán bộ chính ủy Việt Minh tại đó phao vu là thành phần phản động, ông đành phải rời bỏ hàng ngũ Kháng Chiến và ra Hà Nội. Tại đây ông gặp bạn bè cùng lứa và gia nhập Đại Việt Quốc Dân Đảng do Ông Trương Tử Anh thành lập năm 1939, cùng một thời với những đảng viên của đảng này như Nguyễn Tiến Hỷ, Đặng Vũ Trứ, Đặng Văn Sung, Nguyễn Tôn Hoàn, Nguyễn Tất Ứng, Bùi Diễm v.v…

Năm 1953, ông vào Sài Gòn và được bầu vào Hội Đồng Chủ Tịch Trung Ương Đảng Bộ Đại Việt Quốc Dân Dảng. Vì Đảng Trưởng Trương Tử Anh bị mất tích, Hội Đồng này tạm thời thay thế Đảng Trưởng để lãnh đạo Đảng. Ông cũng tham gia vào Phong Trào Đại Đoàn Kết và Hòa Bình năm 1954 cùng với một số nhân sĩ và giáo phái Miền Nam như Cao Đài và Hòa Hảo…

Năm 1955, vì bất đồng chính kiến với chính phủ của Thủ Tướng Ngô Đình Diệm, và vì có liên quan đến vụ biến động Ba Lòng ở Miền Trung, ông bị kết án (vắng mặt) khổ sai chung thân, rồi đến tháng 11, 1958 thì bị bắt và biệt giam cho đến sau ngày đảo chính ngày 1 tháng 11, 1963 mới được ra khỏi tù…

Sau Tết Mậu Thân, để đối phó với Cộng Sản , ông vận động 6 đảng lớn có thực lực ở Việt Nam là Dân Xã Đảng (Hòa Hảo), Lực Lượng Đại Đoàn Kết, Nhân Xã Cách Mạng Đảng, Lực Lượng Tự Do Dân Chủ, Việt Nam Quốc Dân Đảng, Đại Việt Cách Mạng Đảng để thành lập Mặt Trận Quốc Gia Dân Chủ Xã Hội với mục đích đoàn kết lại những chính đảng chống Cộng…

Vào đầu năm 1988. ông cũng nỗ lực cùng với Giáo Sư Nguyễn Ngọc Huy và ông Bùi Diễm để tiến tới việc thống nhất lại Đại Gia Đình Đại Việt. Một bản thông cáo với chữ ký của 3 người được gửi tới các cấp của các hệ phái Đại Việt và được công bố ngày 27 tháng 3, 1988. Trong lúc những nỗ lực kết hợp được tiến hành đều đặn thì không may Giáo Sư Nguyễn Ngọc Huy từ trần….

Năm 1992, ông hợp tác với Bác Sĩ Nguyễn Tôn Hoàn theo tinh thần đã được đồng ý với Giáo Sư Huy từ trước để tái lập lại Đại Việt Quốc Dân Đảng, nhưng việc kết hợp gặp trở ngại nên ông trở về với tổ chức Đại Việt Cách Mạng. Trong 3 kỳ Đại Hội liên tiếp 1995, 1999 và 2003, ông được bầu làm Chủ Tịch Đảng. Vì lý do sức khoẻ, trước ngày Đại Hội VI, ông tuyên bố rút lui và trong một bức tâm thư tháng 10, năm 2006, ông ủy quyền cho ông Bùi Diễm đứng ra triệu tập Đại Hội. Tại Đại Hội lần thứ VI, ngày 26 tháng 5, 2007, ông Bùi Diễm đã được bầu làm Chủ Tịch Tân Ban Chấp Hành Trung Ương thay thế ông Hà Thúc Ký… Ông Hà Thúc Ký qua đời lúc 12 giờ 10 chiều ngày 16 tháng 10, năm 2008 (nhằm ngày 18 tháng 9 năm Mậu Tý) tại bệnh viện Holy Cross, tiểu bang Maryland, Hoa Kỳ, hưởng thọ 89 tuổi.

Sau đó CTDDĐVCMĐ/ ĐS Bùi Diễm lên chia xẻ: “…Tôi từ miền Đông  được vinh dự đến tham dự buổi tưởng niệm một người bạn, người đồng chí đã khuất núi 4 năm nay và hôm nay anh đã phiêu diêu miền cực lạc… Tôi đã có rất nhiều kỷ niệm với anh vào thời kỳ còn là sinh viên… Ở ký túc xá, không ai bảo ai cùng hoạt động tham gia các hoạt động cho đất nước… trong đó có ngày giỗ Tổ để nhớ tổ tiên nâng cao tinh thần dân tộc, tranh đấu… Khi đó một tổ 3 người, nhưng không ai biết ai, sau đó chúng tôi mới nhận ra nhau cùng là Đảng Đại Việt có nguồn gốc QDĐ… Khi làm việc, anh  Hà Thú Ký luôn vui vẻ để mưu cầu cùng làm việc chung cho đất nước…”

Tiếp theo bà quả phụ Hà Thúc Ký lên chào mừng & cám ơn quan khách, có đoạn nói “ …Từ trước đến nay chưa bao giờ phát biểu trước đám đông, nếu có gì sai sót xin lượng thứ… Tôi thật xúc động vì đã 4 năm qua mà quý vị vẫn nhớ đến anh HTK… Tình sâu nghĩa nặng của các anh chị em trong ĐVCMĐ không những  dành cho người đã khuất núi mà cho cả gia đình chúng tôi. Chúng tôi xin ghi vào tâm khảm và xin cám ơn…”

Nhà Thơ Vũ Thùy Nhân, ĐVCMĐ lên đọc thơ do bà sáng tác để tưởng nhớ CT Hà Thúc Ký .

Mở đầu những lời phát biểu của quan khách, Phó T T Tạ Đức Trí lên phát biểu “…Nhân dịp dự lễ tưởng niệm cố CT Hà Thúc Ký, tôi càng hiểu rõ chủ nghĩa Dân tộc Sinh tồn, nhân bản… là kim chỉ nam của ĐVCMĐ đã ảnh hưởng công cuộc tranh đấu cho VN. Cuộc đời của cụ Hà Thúc Ký nối tiếp ĐT Trương Tử Anh qua chủ nghĩa Sinh Tồn và suốt 37 năm tại hải ngoại các phụ huynh đã dẫn dắt con em đi học Việt ngữ, bảo tồn văn hóa dân tộc… Chúng tôi hãnh diện là người VN…”

Tiếp đó cựu Dân Biểu Trương Văn Nguyên, em của ĐT Trương Tử Anh lên tưởng nhớ cụ Hà Thúc Ký có đoạn nói “…Tôi ngưỡng mộ phu nhân của cụ Hà Thúc Ký, thật xứng đáng cương vị Phu Nhân hiền thục, không bao giờ xuất hiện phát biểu trước đám đông…Người ta thường nói HTK là một nhà độc tài. Nhưng nói đến ĐVCMĐ là  có đảng  quy và tối mật như không được chụp ảnh chung, tiết lộ bí mật của đảng… vì thế không thể cởi mở oan oan nói ra ngoài… Nó là những tế bào riêng biệt, bộ phận này không ảnh hưởng bộ phận khác…Do đó  HTK là người lảnh đạo thì phải quyết đóan chứ không phải độc đoán…”

Nối tiếp Phó CT Tân ĐV Lê Minh Nguyên, đại diện các đảng phái chính trị lên chia xẻ sơ qua về CN Sinh Tồn… Được tóm tắt qua bài thơ do anh sáng tác Sống Còn Với Dân Tộc: Sinh Tồn nguồn gốc bản năng- Trong ba tiểu bản giảm tăng môi trường- Bản năng vị kỷ đo lường-Bản năng tình cảm nối đường cháu con- Bản năng xã hội sắc son-Dân ta tranh đấu giữ non nước nhà-Muốn thắng thì phải có ba Sức mạnh, biến cải, thiết tha hợp quần- Văn minh định chế không ngừng- Phát huy Dân tộc thắm nhuần bản năng.

Sau cùng GS Nguyễn Thanh Liêm lên phát biểu: “…Tôi không phải người trong Đảng ĐV hay đảng phái nào. Tôi không có cơ hội gặp gỡ Ô. Hà Thú Ký. Nhưng đã biết cụ Hà Thú Ký đã sống thanh đạm, đã đi xe đạp để nhận chức Tổng Trưởng Nội Vụ… Sau đó ở ngoại quốc, tôi đã có dịp biết rõ hơn về cụ HTK… Tất cả con người, giá trị ở phần tinh thần…”

Buổi lễ chấm dứt, mọi người chưa có dịp thắp hương đã lần lượt lên bàn thờ dâng nén hương tưởng niệm nhà cách mạng HTK trong không khí bùi ngùi và sau đó dự buổi cơm chay do BTC khoảng đãi trong không khí thân mật.

Quý vị muốn biết hoạt động của ĐVCMĐ xin liên lạc về  anh Nguyên Dzuy  số phone (714 ) 838-1099.

Nguyễn Ninh Thuận, (18/10/2012)

Source : Viet Bao

A lire sur Mémoires d’Indochine : “Lire les mémoires de Hà Thúc Ký” par Nguyen Van Canh

Potrait de l’article extrait du Faire-part de décès sur Tributes (Mr. Ky Thuc Ha Obituary).