Archives de catégorie : Archives

U.S. Intelligence on Asia, 1945-1991

[ndlr] Un nouveau fonds disponible pour la recherche sur l’Asie contemporaine.

Editor: Matthew M. Aid

MSU Vietnam Group Archive : South Vietnam 1955-1962

[ndlr] Présentation en ligne du centre d’archives sur le Viêt-Nam de l’Université du Michigan (MSU, Michigan State University). Une mine pour la recherche sur la (première) République du Viêt-Nam 1955-1963.

vietnamarchivemsu_banner

MSU Vietnam Group Archive

The MSU Vietnam Group Archive includes roughly 80,000 pages of digitized documents, maps, and images. Most of these materials date from 1955-1962, when Michigan State University led a range of US-funded technical assistance programs in South Vietnam for the purpose of producing a stable non-Communist ally in Southeast Asia.

These materials contain rare and valuable information about politics, economy, and society in South Vietnam during the critical decade from the country’s formation in 1954 to the intensification of the Vietnam War in the mid-1960s. During this time, MSU-led programs in rural development generated significant information about land tenure, crop yields, and market structures in South Vietnam’s rural areas. MSU’s training programs for new political administrators produced hundreds of detailed biographical files on South Vietnamese political classes, with information about their geographic origins, socio-economic backgrounds, and educational histories.  MSU’s police training programs generated detailed material about the structure and administration of the regime’s security forces. Finally, MSU officials also produced a range of research studies and training manuals, as well as collecting a significant amount of local materials such as newspaper clippings, election posters, photographs, and many others.

The MSU Vietnam Group Archive will give students and scholars greater insight into the study of the social and economic history of Vietnam, the transition from colonial to post-colonial states and economies, American development programs in the Cold War era, and the transformation of American higher education in the mid-twentieth century.

Source : Vietnam Project MSU

70 năm vụ Ôn Như Hầu [12/07/1946]

[ndlr] A lire sur RFA. Article publié à l’occasion du 70e anniversaire de l’affaire dite « On Nhu Hau », une affaire politique rondement menée par le Viêt-Minh pour incriminer le Parti nationaliste du Viêt-Nam en 1946.

Tròn 70 năm kể từ ngày lực lượng Việt Minh tấn công hàng loạt các cơ sở của Quốc dân đảng trên toàn quốc vào ngày 12 tháng 7 năm 1946, trong đó có nhà số 7 phố Ôn Như Hầu, Hà Nội. Quốc dân đảng bị buộc tội âm mưu đảo chính. Hình ảnh Quốc dân đảng trong các tài liệu trong nước là một hình ảnh không tốt. Sau đây là ghi nhận ý kiến từ một phía khác về sự kiện Ôn Như Hầu, cũng như di sản của Quốc dân đảng ngày nay.

Vụ Ôn Như Hầu

Tài liệu được công bố của đảng cộng sản Việt Nam nói rằng tại số 7 Ôn Như Hầu, Hà Nội, có nhiều căn hầm dùng làm nơi giam giữ và tra tấn với nhiều dụng cụ còn dính máu. Khai quật trong vườn chuối có nhiều xác người mà Quốc dân đảng đã thủ tiêu.

Trả lời về thông tin này, ông Trần Tử Thanh, hiện là Chủ tịch Hội đồng đại biểu Quốc dân đảng, hiện sống tại Virginia, Hoa Kỳ cho rằng:

“Lúc đó Việt Nam quốc dân đảng chúng tôi mới nhận trụ sở Ôn Như Hầu mới có vài tháng thôi. Người nhà thầu đến sửa sang trụ sở đó cho Quốc dân đảng làm việc, sau này có kể lại là khi ông ta vào làm việc thì thấy trong khu vười chuối có vài ngôi mộ, hỏi ra thì mới biết là mộ đó của những người Trung Hoa quốc gia họ sang đây bị bệnh chết, rồi chôn ở đó. Dựa vào đó người cộng sản họ dựng nên vụ án, rồi nói rằng trong đó có vũ khí với tra tấn, làm sao mà một cái nhà giữa thành phố Hà Nội lại như vậy. Chuyện đó hoàn toàn không phải là sự thật.”

Ông Thanh còn thuật một câu chuyện là đêm hôm trước công an Việt Minh có đến lấy một số tử thi ở nhà xác thành phố, và sau đó đem đến số 7 Ôn Như Hầu, nói là do Quốc dân đảng giết hại.

Cũng theo tài liệu chính thức của Việt Nam thì vụ tấn công trụ sở Quốc dân đảng ở số 7 Ôn Như Hầu, cũng như hàng loạt cơ sở khác là nhằm để đập tan một âm mưu đảo chính lật đổ chính phủ.

Ông Trần Tử Thanh không đồng ý:

“Vụ đảo chánh lật đổ chính phủ thì chính ngay ông Võ Nguyên Giáp cũng đã liên hệ với một sĩ quan của Pháp để chính thức xin yểm trợ cho ông ta một số vũ khí tối tân, cũng như một số sĩ quan Pháp, để ông ta tấn công vào các cơ sở của Việt Nam Quốc dân đảng. Thì như vậy làm sao nói Việt Nam Quốc dân đảng liên hệ với Pháp được, tài liệu của những người cộng sản sau này cũng có đề cập đến vấn đề đó.”

Trong giai đoạn 1945-1946, chính phủ Việt Nam tại Hà Nội là một chính phủ có nhiều đảng phái, trong đó có lực lượng Việt Minh do người cộng sản làm nòng cốt. Kết luận về vụ án Ôn Như Hầu, ông Trần Tử Thanh cho rằng nguyên nhân chính là Việt Minh của đảng cộng sản muốn độc chiếm quyền lãnh đạo chính trị:

Chủ nghĩa cộng sản hay con người cộng sản thì khi họ đưa bất cứ vấn đề gì ra thì chúng ta cũng cần phải xét lại. Chắc chắn vụ Ôn Như Hầu phải được sự chuẩn thuận của ông Hồ Chí Minh và bộ tham mưu của ông ta, và đây hoàn toàn là dàn dựng. Ông Hồ Chí Minh đã ký một hiệp định sơ bộ với Pháp, đồng ý cho 15 ngàn quân Pháp trở lại Việt Nam. Và chính phủ Pháp sẽ công nhận ông ta là người chính thức đại diện cho người Việt Nam. Và người Pháp nói là để cho Việt Nam tự do trong Liên hiệp Pháp. Ông Hồ Chí Minh tham quyền hành, muốn đảng cộng sản nắm hết quyền, và khi chính phủ liên hiệp quốc gia và cộng sản được thành lập, ông ta dần dần loại bỏ các thành phần quốc gia, trong đó có các thành viên Quốc dân đảng, Đại Việt, cũng như Việt Nam cách mạng đồng minh hội của cụ Nguyễn Hải Thần. Tức là loại bỏ các thành phần quốc gia ra khỏi chính phủ bằng cách gây nên một vụ án.”

VuAn_OnNhuHau_LeHuuQuaOrdre de mission du 12 juillet 1946 du Ministère de l’intérieur, Service de la Sécurité publique contre le siège du VNQDD à Hanoi. Document mis en ligne sur le site de RFA

Lire la suite : RFA, 11/07/2016.

 

  • Sur cette affaire, voir François Guillemot, Dai Viet, indépendance et révolution au Viêt-Nam. L’échec de la troisième voie (1938-1955), Paris, les Indes savantes, 2012, pp. 334-344.

Image « à la une » : Le siège du VNQDD en 1946 à Hanoi situé au n° 7 de la rue On Nhu Hau © DR

Archives : Collectif intersyndical universitaire d’Action Vietnam Laos Cambodge

[ndlr] Message de Francis Gendreau, secrétaire du Comité pour la coopération scientifique et technique avec le Vietnam (CCSTVN), sur le versement des archives de ce comité aux Archives Nationales à l’attention des chercheurs ou des doctorants. Le CCSTVN (sous l’appellation de Collectif intersyndical universitaire d’Action Vietnam Laos Cambodge) est une association qui a été très active pendant la guerre du Vietnam.

Les archives du Comité pour la coopération scientifique et technique avec le Vietnam (CCSTVN) ont été versées en deux temps aux Archives nationales. D’où deux fonds :

  • Le premier, versé en 2000, concerne les archives du « Collectif intersyndical Vietnam Laos Cambodge » (l’ancêtre du CCSTVN), correspond à la période 1965-1976 et constitue le versement coté 20000529/1 à 8 ; son inventaire est consultable en ligne dans la salle des inventaires virtuelle.
  • Le second versement a été fait en 2009 et concerne la vie du Comité de 1976 (date de sa création) à 2004 ; il est coté 20090217/ 1 à 30 ; son inventaire n’est pas en ligne.

Ces deux versements sont librement consultables aux Archives nationales, au site de Pierrefitte-sur-Seine.

Pour en savoir plus :

Fonds privés ; Collectif intersyndical universitaire d’Action Vietnam Laos Cambodge 1965-1976

Annick Suzor Weiner et Michel Pédoussaut, Le Comité pour la coopération scientifique et technique avec le Vietnam, AAFV, 24/08/2008.

Image « à la une » : Chapeaux de paille pour protéger les enfants contre les éclats de bombe. Carte du Collectif Intersyndical Universitaire d’Action pour la Paix au Vietnam [196-], Fond Bertrand Russell, McMaster University Libraries.

Cách mạng tháng Tám – La Révolution d’Août (tract de propagande)

[ndlr] A l’occasion du 70e anniversaire de La Révolution d’Août, événement historique fondateur de l’État-nation communiste mais encore discuté aujourd’hui dans les milieux intellectuels, Mémoires d’Indochine présente cette fresque commémorative, véritable « storytelling » du processus révolutionnaire menant à l’indépendance proclamée le 2 septembre 1945 par Ho Chi Minh. Le document d’origine (déniché aux ANOM) est un tract de propagande édité à la fin de l’année 1945 ou en 1946 en RDVN peut-être lors du premier anniversaire de la révolution (mais nous n’en avons pas la certitude).

CachMangThangTam_0

CachMangThangTam_9

La dernière phrase indique :

« Après l’avoir regardé, veuillez bien transmettre ce tract à d’autres »

Cliquer sur les images pour les agrandir

Source : © Archives Nationales d’Outre-Mer (ANOM). Photographies : FG.

Viet Anh Cao : Documents en caractères sino-vietnamiens aux ANOM

[ndlr] Signalement d’une étude en ligne de Cao Viet Anh sur les documents en Nom aux ANOM.

Se trouvant aux Archives nationales d’outre-mer (ANOM, France), parmi les documents de l’Indochine à l’époque coloniale, les documents en caractères sino-vietnamiens ont un rôle important dans leur ensemble. Cependant, ceux-ci sont restés une source encore peu explorée. Cet article a pour but de présenter le résultat d’un début de recherches fondées sur cette source spécifique. Concrètement, il comprend trois parties principales : la présentation systématique de cette documentation, les actes royaux (littéralement « document rouges ») sous les règnes des rois Nguyễn, et un point de vue sur les villageois des environs de Hà Nội pendant la période coloniale, à travers ces textes en caractères sino-vietnamiens.

Cao Viet Anh est un chercheuse confirmée de l’Institut d’études sino-vietnamiennes. Ses études comme ses traductions sont basées sur les textes en caractères sino-vietnamiens et chinois. Auparavant, des projet de littérature avaient constitué son inspiration première. S’intéressant à l’histoire socio-économique du Việt Nam par les recherches du professeur Nguyễn Thế Anh (France) et du chercheur Đặng Phong (Việt Nam), elle s’y est consacrée depuis 2007.

 

Illustration en une : page manuscrite en Nom du roman Kim Van Kieu.

Foreign Broadcast Information Service (FBIS) Daily Reports, 1941-1996 [ressources]

FBISannexes[ndlr] Un instrument de travail incontournable pour la recherche sur la période contemporaine.

The Foreign Broadcast Information Service (FBIS) Daily Report has been the United States’ principal historical record of political open source intelligence for more than half a century. The original mission of the FBIS was to monitor, record, transcribe and translate intercepted radio broadcasts from foreign governments, official news services, and clandestine broadcasts from occupied territories. Providing a wealth of information from all countries outside of the U.S.—from Afghanistan to Zimbabwe, the FBIS Daily Reports are an indispensable source for insights into decades of turbulent world history.

FBIS_1941-1996

Available in a single, complete online collection

FBIS Daily Reports, 1941-1996 constitutes a one-of-a-kind archive of transcripts of foreign broadcasts and news that provides fascinating insight into the second half of the 20th century. Many of these materials are firsthand reports of events as they occurred. Digitized from original paper copy and high-quality microfilm, this definitive online collection features full-text transcripts from Africa, Asia and the Pacific, China, Eastern and Western Europe, Latin America, the Middle East and the Soviet Union. Fully searchable for the first time, this unique digital collection features individual bibliographic records for each report and highlighted events to assist researchers.

Translated materials form a distinctive English-language resource 

Without translations, researchers must limit their research projects to primary sources in languages they understand or rely entirely on secondary sources. Translated as needed, these English-language materials—the vast majority of which originated in other languages—constitute a vital resource for students of international and area studies, political science and world history.

Source : Readex

Communiqué conjoint publié par le comité interministériel et la délégation bouddhiste – 16 juin 1963

[ndlr] Document pour servir l’histoire de « l’affaire » ou « la crise bouddhiste » de 1963. Collection Mémoires d’Indochine.

PhatGiao1963
Hình ảnh một cuộc đàn áp Phật giáo của chính quyền độc tài Ngô Đình Điệm năm 1963 © tư liệu của GHPGVN tỉnh Thừa Thiên – Huế

CommuniquéConjoint_1963_1CommuniquéConjoint_1963_2CommuniquéConjoint_1963_3

Cliquez sur l’image pour l’agrandir

Source : Documents, S.l., s.n. [Premier d’une série de 11 documents concernant les échanges entre le Gouvernement de la Première République du Viêt-Nam (1955-1963) et les dignitaires bouddhistes pendant la crise entre juin et juillet 1963, comprend également deux communiqués du Mouvement de la Jeunesse Républicaine du Vietnam]

Việt Nam Độc Lập 1941-1945 [ressources en ligne]

[ndlr] Le site de l’historien Stein Tonnesson affiche une collection de 122 numéros en ligne du journal clandestin Việt Nam Độc Lập [Viêt-Nam Indépendant] édités par le Front Viêt-Minh de 1941 à 1945. La série est accompagnée d’une traduction anglaise. Sur les conditions l’élaboration de ce bulletin, voir le récit du Général Vo Nguyen Giap : Naissance d’une armée – Ho Chi Minh rentre au pays.

Titre_VietNamDocLap

The following are photocopies and handwritten or typed English translations of the clandestine journal Viet Nam Doc Lap, which was edited by Ho Chi Minh and Pham Van Dong in the border area between Vietnam and China from 1941 to 1945. The originals are in the Museum of Revolution (Hanoi).

Accès à la collection : ClioStein (Source Material on Vietnam).

* * *

N° 106 (21 septembre 1941)
VNDL – N° 106 (21 septembre 1941)
Annonce de la création de la Brigade de Propgande Armée de Libération du Viêt-Nam (VNQL, n° 201, 5 janvier 1945).
Annonce de la création de la Brigade de Propagande de l’Armée de Libération du Viêt-Nam
(VNDL, n° 201, 5 janvier 1945).

 

Une étude en ligne de ce journal :

  • Morragotwong Phumplab, “Việt Nam Độc Lập (The Independent Vietnam)”: Newspapers, propaganda and its competence in anti-colonialism (1941 -1945) : Document 52 [PDF]